Últimas novas da CEI

CAPITOLINA DÍAZ MARTÍNEZ Na terceira e última sesión das V Xornadas do CIS sobre Socioloxía de Xénero, Capitolina Díaz Martínez, actual galardoada co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política 2025, ofreceu unha presentación titulada "Socioloxía sen sociólogas. Anatomía dunha expulsión disciplinaria ". "A ausencia histórica de sociólogas é o resultado dun proceso epistemolóxico e institucional que definiu quen pode producir coñecemento lexítimo. Non é unha deficiencia empírica. Non se debe a un descoido ou a unha falta de calidade ou de produción. É un efecto estrutural, non a neglixencia académica." Nunha detallada exposición epistemolóxica, describiu meticulosamente como se construíu o canon sociolóxico a través dunha serie de mecanismos que excluíron as mulleres, compilando unha lista destas prácticas excluíntes. Ilustrouno cos casos de catro mulleres pioneiras na socioloxía: Harriet Martineau, Jane Addams, Marianne Weber e Charlotte Perkins Gilman. A lista de mecanismos de exclusión —«ou mecanismos de borrado»— inclúe, segundo a súa investigación: exceso, absorción, particularización, silenciamento e desprazamento. Capitolina Díaz conclúe que estas mulleres pioneiras foron rexeitadas porque eran «demasiado»: demasiado empíricas, demasiado comprometidas, demasiado situadas. «O que non se cita, o que non se transmite, o que non se ensina, deixa de existir». Cando unha socióloga descubría unha teoría e recibía recoñecemento por ela, a súa identidade diluíase, mesmo se o seu descubrimento se incorporaba ao canon, pero sen nome. Os temas do seu estudo considerábanse menores por seren cotiáns ou naturais; cuestións como a reprodución ou os coidados excluíanse da análise e, en lugar de considerarse científicas e teóricas, categorizaban como actividades etiquetadas como de menor nivel académico: filantropía, xornalismo de viaxes ou activismo. Para Capitolina Díaz, estes mecanismos de exclusión, de xeito invisible, seguen a funcionar hoxe dun xeito similar a como o fixeron no borrado dos pioneiros.   Carlota Solé i Puig Carlota Solé, gañadora do Premio Nacional de Socioloxía e Ciencias Políticas 2023, centrou a súa intervención en describir a situación das mulleres emprendedoras inmigrantes. "As mulleres inmigrantes están interesadas e comprometidas co emprendemento a pesar das diferentes formas de opresión e condicións adversas. Destacan pola súa resiliencia e a súa actitude decidida ante o risco." Solé i Puig detallou os desafíos aos que se enfrontan as mulleres emprendedoras migrantes con exemplos de diferentes nacionalidades e etnias: coñecementos lingüísticos limitados, redes sociais confinadas ao fogar ou a uns poucos amigos, barreiras lingüísticas e culturais, falta de comprensión da lexislación e dificultades para acceder a financiamento. «Os medios dixitais representan unha alternativa empoderadora para as mulleres emprendedoras migrantes». "A familia xoga un papel moi importante no proceso de creación e mantemento dun negocio. Están influenciados polo ambiente sociocultural, a dinámica familiar, a autopercepción e a interacción entre o seu status e as súas expectativas." A profesora explicou como a clave do éxito e do progreso reside nas novas tecnoloxías: o teléfono móbil conectado pode impulsar, mesmo en contextos hostís como o das refuxiadas, o acceso ao emprendemento das mulleres inmigrantes. "O uso de ferramentas dixitais facilita a súa comunicación, o debate e a toma de decisións, o acceso a cursos ou o márketing en liña, pero tamén representa unha fenda dixital que pode separalos."   Tamén destacou algunhas características da súa estratexia emprendedora: a conciliación da vida laboral e persoal é practicamente inexistente, empregan a outras mulleres da mesma etnia, tenden a diversificar a súa clientela e crean pequenos negocios con baixos requisitos tecnolóxicos que adoitan establecerse no contexto doméstico. Para estas mulleres, poñer en marcha un negocio é un medio de ascenso social. As súas motivacións céntranse na necesidade de escapar dun mercado discriminatorio e na autoafirmación. "Este traballo merece ser apoiado, valorado e reforzado con programas de formación e mentoría, acceso a microcréditos e fondos específicos, redes e asociacións de apoio ou servizos de asesoramento xurídico e administrativo."   CERIMONIA DE CLAUSURA INSTITUCIONAL Na cerimonia de clausura, interveu a secretaria de Estado de Migracións, Pilar Cancela Rodríguez, que agradeceu aos organizadores das xornadas "ser capaces de escoitar aos que saben, aos que entenden". E afirmou: «Falar de migración hoxe é revolucionario. Debemos construír unha narrativa que nos permita recuperar cuestións esenciais como os dereitos humanos. Hai 58 crises esquecidas». A directora xeral do CIS, Silvia García Ramos, concluíu o acto afirmando que “grazas á investigación dos sociólogos, hoxe sabemos máis sobre como se constrúen as desigualdades e, sobre todo, como se superan”. O presidente do CIS, José Félix Tezanos, reiterou que as cinco mulleres galardoadas son “un tesouro de coñecemento e capacidade de presentación” e anunciou que a intención do Centro de Investigacións Sociolóxicas é publicar un libro que recompile as presentacións destas conferencias.

INÉS ALBERDI "O feminismo ensinounos que o persoal é político" Na segunda Xornada de Socioloxía de Xénero no Centro de Investigacións Sociolóxicas, Inés Alberdi centrou a súa presentación no papel das mulleres na Transición española e no feminismo como forza impulsora dese cambio social. «Aprendemos que o persoal é político, e a Transición española foi unha profunda transformación sociolóxica». Alberdi relatou os cambios máis significativos que afectaron ao status social e político das mulleres e á súa mentalidade en evolución. Na década de 1960, dous factores clave transformárono todo: a emigración a Europa e o auxe do turismo . «Tivo un impacto emulador», explicou Alberdi. «As españolas que emigraban a miúdo regresaban ás súas cidades de orixe no verán para pasar as vacacións, porque existían vacacións pagadas en Europa. E compartían as súas experiencias cotiás». Alberdi explicou como o fenómeno do turismo actuaba como motor do cambio social. O seu comportamento servía como punto de comparación, permitindo ás españolas observar as diferenzas entre as súas respectivas vidas. Aprendían o que estaba a suceder no estranxeiro: liberdade política, prensa libre, organización democrática, sindicatos e relacións románticas máis abertas. «Todo o que estaba prohibido en España considerábase un dereito máis alá das súas fronteiras: xurdiron desexos de democracia, autonomía persoal e mobilidade xeográfica. Comezamos a mirar Europa con admiración e envexa. A moda, os bikinis e a música eran os aspectos máis visibles». Pero se houbo un grupo que realmente experimentou esta diferenza, foron as mulleres. «Chegamos ao aspecto máis importante da influencia que o turismo tivo no comportamento e as aspiracións das mulleres. Xurdiu un desexo de modernización: as mulleres envexaban a liberdade sexual e o acceso aos anticonceptivos, e comezaron a preguntarse como era posible estar cun marido sen quedar embarazadas». Na primavera de 1975, chegou unha reforma fundamental: a Lei do 2 de maio, que restaurou a capacidade xurídica das mulleres . «Por primeira vez na historia de España, as mulleres acadaron a igualdade que veu coa Constitución de 1978, que estableceu a igualdade en materia civil e penal e dentro do matrimonio. O modelo familiar cambiou e o status da muller na sociedade aumentou enormemente». Alberdi salientou que, aínda que vivimos nunha sociedade máis próspera, seguen existindo desafíos en áreas como as oportunidades de emprego, a erradicación da violencia e a brecha salarial de xénero. "Hai unha paradoxa: o feminismo adoita ter mala prensa e asóciase co conflito. Existe a idea errónea de que vai en contra dos homes, cando en realidade é unha filosofía de defensa da igualdade que contou co apoio de moitos homes ao longo da historia. Ás veces é difícil chamarse feminista, é incrible, pero é certo." CONSTANZA TOBIO "O feminismo é perseveranza" Constanza Tobío, gañadora do Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política 2021, comezou a súa presentación cun agradecemento ao CIS: «O feminismo é perseveranza e é moi gratificante ver que estes cinco galardoados xa representan un cambio social». «Descubrín a socioloxía cedo, aos 16 anos, cando caeu nas miñas mans un exemplar da enquisa FOESSA. Nunca vira un libro coma este. Marabilláronme os gráficos, as táboas, a cantidade de información e a estrutura lóxica interna. Cando souben o que era unha enquisa, o meu asombro só aumentou, así que decidín que isto era o que quería facer coa miña vida». Despois de graduarse, interesouse polas desigualdades e a integración das mulleres no mercado laboral. «A investigación é moi similar a unha novela policíaca: hai un misterio, hai pistas e probas que deben ser analizadas coidadosamente. O misterio co que me atopei foi como, en só dúas décadas, o modelo familiar tradicional de roles de xénero se transformou nun modelo de dobre emprego». Foi un cambio social profundo, liderado silenciosamente polas mulleres.   Entón decidiu centrarse nunha pregunta específica: como se las arreglan as nais que traballan a tempo completo? Inicialmente interesáronlle as súas narrativas: cales eran as súas razóns para elixir traballar? A metade citou a necesidade financeira familiar, mentres que a outra metade mencionou o desexo de independencia económica, realización persoal, poñer en práctica os seus estudos ou escapar dos límites do fogar. Houbo unha forte atención ao emprego que ía máis alá da súa natureza puramente instrumental. O traballo abriu a porta a unha nova identidade. Despois analizou como se organizaba o coidado: un proceso de substitución por outras mulleres que coidan dos seus fillos, xa sexa como coidadoras remuneradas ou avoas. «O mundo do coidado é un universo, unha parte crucial da realidade social que aínda estamos mapeando. É un sistema que implica o Estado, a familia, o mercado e o terceiro sector».

A visión dos cinco sociólogos galardoados co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política é o fío condutor que inspira este ano as V Xornadas de Socioloxía do Xénero organizadas polo Centro de Investigacións Sociolóxicas con motivo do Día da Muller. A directora xeral de Coordinación e Investigación do CIS, Silvia García Ramos, definiu o evento como un espazo institucional xa consolidado para o debate e a produción de coñecemento arredor da Socioloxía do Xénero, que se pon a disposición de todos os sociólogos e investigadores: "un exemplo máis do compromiso do CIS por darlles aos académicos e pensadores sociais o espazo que merecen, por destacar o seu liderado intelectual e por garantir unha representación equilibrada no debate público". García Ramos aclarou que a igualdade de xénero “non é unha cuestión sectorial nin secundaria. É unha dimensión estrutural que impregna todos os ámbitos da vida social: o emprego, os coidados, a educación, a participación política, a ciencia e a cultura. Analizar a desigualdade de xénero implica investigar como se distribúen o poder, os recursos, o tempo e as oportunidades na nosa sociedade”. «A igualdade é unha forma de enriquecer a vida», declarou José Félix Tezanos, quen tamén quixo transmitir as súas impresións persoais tras chegar á institución e descubrir que non había ningunha socióloga galardoada co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política. «Vivíno como unha patoloxía social. Creo que a discriminación e a subxugación históricas das mulleres, desde as últimas etapas do período neolítico en diante, deben entenderse como unha grave patoloxía social, un defecto na formación da sociedade. Unha patoloxía que distorsiona a nosa civilización, a nosa forma de entender a convivencia, e que tamén distorsiona o comportamento político». Lembrou a súa experiencia de neno “nacido no ano da fame, en 1946” e os episodios de desprezo polas mulleres que presenciou dende a inocencia da infancia, antes de observar a virtual ausencia de profesoras nas facultades de Dereito, Socioloxía e Ciencias Políticas onde estudou. “Temos que fuxir das patoloxías sociais”, continuou Tezanos. “E fronte a elas, debemos loitar pola normalidade social, o equilibrio, e iso reflíctese na igualdade. Neste momento, temos un tesouro no CIS, que son os cinco galardoados, e a súa achega é única e un exemplo para a sociedade”.   A delegada do Goberno na Comunidade Valenciana, Pilar Bernabé García, centrou o seu discurso nos importantes avances acadados en materia de igualdade de xénero durante a última década. Dirixiuse aos cinco galardoados, asegurándolles que “as leis serven para consolidar todo o que investigades na sociedade”. "Ao longo do século XX, o feminismo tivo tres piares fundamentais: activismo, academia/investigación e lexislación. Lexislar, implementar políticas públicas e recuperar a ocupación do espazo público." Sinalou que o maior progreso se rexistrou no ámbito laboral, coa menor brecha salarial da serie histórica (15 %), e repasou as iniciativas lexislativas que fixeron avanzar as mulleres no traballo e nos coidados. A Lei de Dependencia e a Lei Integral contra a Violencia de Xénero, “levando ao ámbito público o que estaba no ámbito privado, onde o mundo gardaba silencio, e hoxe cada un de nós convértese nun ‘punto morado’ para poder denunciar os malos tratos, e aínda así, aínda non conseguimos aplanar esa terrible curva”. Pero tamén a Reforma Laboral, o aumento do Salario Mínimo Interprofesional ou o aumento das pensións; a Lei de Paridade, a futura Lei de Emprego do Tempo, a equiparación dos permisos de maternidade e paternidade, e a Lei de Igualdade Salarial. "Os gobernos responsables e feministas saben que a igualdade tamén está en xogo a finais de mes." A pesar destes avances, Bernabé sinalou que aínda hai moitas áreas nas que queda moito traballo por facer. E formulou unha pregunta: «Están as mulleres deste país preparadas para afrontar calquera tipo de crise en igualdade de condicións cos homes? Dígovos que, na miña comunidade, a tormenta DANA afectou moito máis ás mulleres que aos homes. Quen credes que conservou o seu coche? Quen se aproveitou do plan de ERTE? Quen quedou na casa cos fillos ata que puideron volver á escola? Cando as cousas van mal, as mulleres volven enfrontarse a maiores dificultades». E concluíu co que considera «o desafío de todos os desafíos». Sinalando o seu teléfono móbil, afirmou que as redes sociais son o novo ámbito onde as mulleres son completamente desiguais. Engadiu que mesmo houbo unha campaña contra a palabra «feminismo». «Os algoritmos do salvaxe oeste dixital e os seus propietarios teñen unha ideoloxía. E non é nova; é a máis antiga do mundo, a que quere levarnos de volta á esfera privada, á invisibilidade, ao silencio». María Ángeles Durán, gañadora do Premio Nacional de Socioloxía 2018, impartiu unha clase maxistral de humanidade, paixón, claridade e sentido común. A súa historia é a dunha "socióloga completa". A profesora relatou a súa traxectoria profesional, dende as primeiras decisións familiares e persoais sobre o que debía ou non estudar, ata os sacrificios e os xiros e reviravoltas da vida que deron forma ao seu destino. «Desenvolvín un sentido de clase de inmediato, porque o perdín cando morreu o meu pai. E iso converteume en socióloga porque observaba a sociedade española simultaneamente desde moitas perspectivas diferentes». «Teño un título grazas a dúas mulleres: unha que asumiu débedas e outra que sacrificou a súa posición social para que eu puidese estudar sen a carga das responsabilidades familiares». E entrelazou anécdotas sobre profesores e mentores, os seus primeiros traballos, a riqueza de matices dos seus primeiros traballos como topógrafa e codificadora. Aprendeu a traballar con enquisados hostís, a ser consciente da súa propia imaxe, a dubidar dos seus propios datos, a interpretar a linguaxe non verbal, os códigos tácitos onde os xestos e o ton eran primordiais; aprendeu a xestionar a frustración de ter que reducir as respostas a un si ou un non, a ser consciente de que, ás veces, é imposible transcribir unha mensaxe. Os diversos campos nos que traballou María Ángeles ofrécenlle unha visión polifacética da sociedade española: «A economía é unha ficción. É só a punta do iceberg: confundimos emprego con traballo. Cada hora de traballo remunerado está apoiada por dúas horas de traballo non remunerado. E a gran maioría das horas de traballo non remunerado no mundo son realizadas por mulleres». E non é optimista. «Os coidados son incriblemente caros. Estamos a ser abrumados por cargas. Por que non temos fillos? E agora, ademais de todo o demais, temos o peso de coidar dos maiores...». «Estamos nunha contradición moi profunda. E mentres teñamos esta confusión interna de valores, o feminismo corre o risco de retroceder. Eu sigo dicindo: imos a por todas! Pero o feminismo está dividido e temos o vento en contra».    

Para conmemorar o Día Internacional da Muller, o 8 de marzo, as cinco mulleres galardoadas co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencias Políticas, outorgado polo CIS, quixeron definir os elementos clave que fan diferente o traballo de investigación das pensadoras sociais, a súa forma de abordar temas, problemas, preguntas e tendencias. Cinco sociólogas, cinco profesoras, cinco traxectorias, cinco visións, un fío condutor: analizar e celebrar, dende o Centro de Investigacións Sociolóxicas, o papel das mulleres na sociedade.   Capitolina Díaz Martínez , Premio Nacional de Socioloxía 2025, «As sociólogas devolvéronlle á socioloxía o que o canon deixara fóra: o corpo, a vida cotiá e a desigualdade real . A socioloxía clásica entendía a sociedade e as sociólogas explicaban como vive a xente nela. Sen as pensadoras sociais, a socioloxía foi máis abstracta que veraz».   Inés Alberdi Alonso , Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política 2019, "Ademais dos temas habituais da socioloxía, as sociólogas estudaron algunhas cuestións descoidadas pola socioloxía clásica. Estas sociólogas destacaron a importancia da vida cotiá e dedicáronse a estudala. Neste contexto, salientaron a importancia do traballo de coidados, que é o fundamento da vida humana ."   Carlota Solé i Puig , Premio Nacional de Socioloxía 2023, "As mulleres pensadoras sociais achegan temas de investigación que conectan coas preocupacións, sentimentos e necesidades do seu xénero, así como con cuestións relevantes nos debates xerais da socioloxía contemporánea, a través do método científico dunha ciencia empírica."   Constanza Tobío Soler, Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política 2021, «A propia alteridade das científicas achega unha perspectiva que lles permite formular preguntas diferentes e considerar diferentes xeitos de buscar respostas . Isto aconteceu hai case dous séculos, cando Harriet Martineau decidiu estudar empiricamente a sociedade, incluíndo aquelas institucións ou grupos sociais que daquela se consideraban de pouco interese, como as mulleres ou as persoas negras. Durante as últimas décadas, as sociólogas estiveron a traballar no vasto e durante moito tempo invisible campo do coidado , construído sobre a reciprocidade esencial para a supervivencia humana. A presenza crecente e cada vez máis recoñecida das mulleres enriquece a socioloxía e diríxea cara a novas áreas de coñecemento sobre a realidade social ».   E María Ángeles Durán Heras , gañadora do Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política 2018, conclúe: "A maior contribución das mulleres pensadoras sociais é atopar as lagoas científicas que non foron exploradas. O legado de miles de anos nos que as mulleres foron excluídas dos centros de produción do pensamento dificultou todos os campos científicos ."  

La confianza del consumidor se sitúa en 83,9 puntos, lo que representa 2,5 puntos más que el dato del mes de febrero del año pasado. Este aumento del índice se debe a la evolución de sus dos componentes: por un lado, la valoración de la situación actual sube 3 puntos en relación con enero y, por otro, la valoración de las expectativas es 3,7 puntos mayor que en el mes anterior. Esta subida se produce por el aumento de 0,4 puntos en la valoración de la situación actual en el último año y, principalmente, al incremento de 4,5 puntos en las expectativas de futuro respecto a febrero de 2025. En términos porcentuales, el crecimiento interanual del ICC es del 3% desde el mes de febrero del pasado año, como resultado del ascenso del 0,6% en la valoración de la situación actual y de la mejora del 5,2% en la valoración de las expectativas de futuro, en los últimos doce meses. En cuanto al Índice de Valoración de la Situación Actual alcanza este mes 77,5 puntos, con un aumento de 3 puntos en relación con el obtenido el pasado mes de enero. Este resultado se debe a la evolución interanual positiva de sus tres componentes: la valoración de la situación económica sufre un leve aumento de 0,2 puntos, la valoración de la situación de los hogares tiene incremento de 0,6 puntos y las opciones que ofrece el mercado de trabajo se valoran 0,5 puntos más que en febrero del año pasado. El Índice de Expectativas alcanza este mes de febrero 90,2 puntos, con un aumento de 3,7 puntos respecto al dato registrado en el mes de enero y representa un 4,3% de variación en términos relativos. Este resultado se debe a la evolución positiva del conjunto de sus componentes: la valoración de la evolución de la economía en el futuro llega a 78,7 puntos, lo que representa un aumento de 5 puntos, mientras que con 106,6 puntos la valoración de la futura situación de los hogares tiene un incremento de 1,3 puntos y las expectativas sobre el futuro del mercado de trabajo crecen 4,8 puntos, situándose este mes de febrero en 85,4 puntos. Los datos del ICC del CIS se basan en una muestra representativa de la población española de 3004 entrevistas realizadas entre el 13 al 18 de febrero del 2026.  

El CIS ha realizado una encuesta sobre la percepción social del amor en la que se pregunta a los españoles por cuestiones relacionadas con el tema, la influencia de la religión en el amor o por las aplicaciones de citas para ligar, entre otros asuntos. Entre las cuestiones relacionadas con la vida personal, la salud es la más importante para los españoles (99,1%), seguida de la familia (97,8%), la amistad (94,0%) y, en cuarto lugar, el amor (91,5%). Cuando se habla del amor en general, el 59% piensa en el amor “de pareja o conyugal”, un 58,3% se refiere a amor “familiar, a los nietos, nietas, entre hermanos y hermanas, fraternal, de madre…” y un 24,2% al “amor filial, es decir, a hijos e hijas”. Al preguntar por las palabras que más relacionan con el amor, como sentimiento en las relaciones amorosas o de pareja, el 95% piensa “mucho/bastante” en “la felicidad”, seguido del “compromiso” (94,7%), y la “igualdad” (93,6%). El 76,4% piensa que “las prisas de la vida actual son algo negativo para el amor”, frente a un 22,2% que está poco o nada de acuerdo con esta idea. Sobre la afirmación “el amor verdadero lo puede todo” un 64% señala estar “muy/bastante de acuerdo”, frente a un 35,1% que esta “poco/nada de acuerdo”. En cuanto a la afirmación “el amor funciona como el mercado, con la ley de la oferta y la demanda”, un 80,6% asegura que no está de acuerdo, mientras que un 17% está “muy o bastante de acuerdo”. Un 71,2% de españoles cree que para tener una vida satisfactoria es “muy o bastante importante “tener una relación amorosa o sentimental”, mientras que el 27,7% no lo cree necesario. Las relaciones amorosas… Lo más positivo de tener una relación amorosa o sentimental para los encuestados es compartir la vida con alguien (38,2%), seguido de poder formar una familia (17,5%) y, en tercer lugar, “disfrutar del día a día” (13,9%). Un 72,5% cree que es importante compartir cenas y comidas románticas de manera habitual en las relaciones amorosas, un 92% asegura que es importante viajar en pareja de vez en cuando y un 56,6% cree que hacerse regalos es algo esencial. El amor en la sociedad actual El 92,7% coincide en que no todo el mundo entiende lo mismo por amor hoy en día, frente a un 5,6% que cree que sí. Un 80,1% piensa que puede existir amor entre dos personas sin relaciones sexuales, mientras que un 18,3% asegura que no. Un 64,3% de encuestados no cree que la forma de entender el amor “dependa de la ideología de las personas”, aunque un 33,6% afirma que sí. Pero cuando se les pregunta si en cada época histórica existe una manera distinta de entender el amor y las relaciones sexuales el 84,8% asegura que sí, frente a un 13,8% que dice que no. El 52,2 % cree que la religión tiene poca influencia en la manera de entender el amor y las relaciones sexuales en nuestra sociedad, mientras un 44,2% indica que influye “mucho o bastante”. Apps para ligar El 86,3% de los españoles reconoce que ha oído hablar de aplicaciones de citas para ligar y un 25,2% asegura que se ha creado un perfil en alguna de ellas. Entre los que indican que se han creado un perfil, un 71,7% afirma que “alguna vez ha tenido una cita con alguien” que ha conocido en una de esas apps. Un 67% cree que es falso que sea más fácil encontrar el amor en estas aplicaciones que de manera tradicional, pero un 65,1% reconoce que es “más fácil encontrar sexo que de manera tradicional” y un 73,1% asegura que “la gente miente más en estas apps que de manera tradicional”. El 70,7% afirma mantener actualmente una relación amorosa o sentimental. Además, las relaciones con una duración de entre 11 y 20 años concentran el mayor porcentaje de personas encuestadas (18,3%). El 96,9% de los españoles en pareja declara mantener una relación monógama (“de pareja con una sola persona”), mientras que el 1,8% afirma estar en una relación abierta y el 0,6% señala practicar el poliamor. Tipo de relación Entre las personas que tienen relaciones amorosas o sentimentales, el 38,5% convive en un matrimonio religioso, un 34,6% en una pareja de novios, un 21,7% en un matrimonio civil y un 4,5% asegura que tiene una pareja de hecho. Entre los que no tienen pareja, un 41,1% afirma que les gustaría “mucho o bastante” tener una relación sentimental, mientras que un 57,2% dice que no le gustaría tenerla. Estos y otros datos se encuentran en el estudio ‘Percepción social del amor’ que se ha realizado del 22 al 30 de enero y cuenta con una muestra de 5.007 entrevistas. Pueden consultar los datos al completo en la web del Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). Para cualquier consulta el teléfono de Comunicación es 91 580 76 25.

O 5 de marzo, ás 12:30 horas, os resultados previos do ICC (Índice de Confianza del Consumidor) estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). O ICC recolle mensualmente a valoración da evolución recente e das expectativas dos consumidores españois relacionadas coa súa economía familiar, o emprego e as súas posibilidades de aforro e consumo. Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

Resolución de 2 de marzo de 2026, del Centro de Investigaciones Sociológicas por la que se convocan diez becas de formación para posgraduados en materias de interés para el Organismo para el año 2026.

O 4 de marzo, ás 12.30 horas, a vista previa dos resultados do estudo 'Percepción social del amor' estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

O 3 de marzo, ás 12.30 horas, a vista previa dos resultados do estudo 'Postelectoral elecciones autonómicas 2026. Comunidad autónoma de Aragón' estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

O Ministerio de Igualdade , a través da Delegación do Goberno contra a Violencia de Xénero (DGVG) e o Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS), presentou esta mañá o estudo "Percepción da prostitución". A directora xeral de Coordinación e Investigación do CIS, Silvia García Ramos, agradeceu ao Ministerio a iniciativa e a confianza depositada no Centro de Investigacións Sociolóxicas, subliñando que “en última instancia, a razón fundacional e o obxectivo do CIS sempre foi colaborar con outras administracións para estudar a opinión pública na sociedade española, proporcionando datos de calidade que melloren o desenvolvemento e a aplicación das políticas públicas. Porque só con boa información se poden tomar boas decisións”. García Ramos destacou que a enquisa representa un esforzo pioneiro e un fito fundamental, xa que é a primeira vez que o CIS realiza un traballo monográfico, dedicando un cuestionario completo a preguntar pola percepción social que a cidadanía española ten sobre a prostitución e a pornografía , o que permitiu unha exploración máis profunda do tema e a súa análise desde múltiples ángulos. Aínda que non é a primeira vez que o CIS pregunta sobre este tema, como revelou: « Foi hai 40 anos , en 1986, nun estudo sobre a imaxe do servizo militar, no que se lles preguntou a mozos de entre 16 e 24 anos sobre a xustificación ou a falta dela para a prostitución , entre moitos outros temas como o consumo de drogas, o suicidio ou pagar menos impostos. Outras preguntas sobre o consumo ou a lexitimidade desta práctica tamén se formularon noutros estudos, como o estudo de saúde sexual de 2008». O director xeral de Coordinación e Investigación describiu o alcance metodolóxico empregado, baseado no sistema CATI, con entrevistas telefónicas e números de teléfono escollidos de forma totalmente aleatoria, como se fai en todos os estudos do CIS. Foi deseñado cun tamaño de mostra de 10.019 entrevistas , dirixido a residentes en España maiores de 16 anos, con cotas por sexo, idade, tamaño do concello e comunidade autónoma ou cidade de residencia. «Non deixamos fóra á xente nova», engadiu. «Non queriamos esquecelos porque a súa opinión tamén é crucial nun tema coma este, pero tamén queriamos un tamaño de mostra o suficientemente grande como para que os resultados reflictan a situación do país no momento en que se realiza a enquisa e teñan representación nacional, rexional e municipal». O gran tamaño da mostra permitiunos "xerar dúas submostras, unha de homes e outra de mulleres, coas súas correspondentes ponderacións. Isto permítenos ir moito máis alá do simple cruzamento por sexo nas preguntas, para comprender as opinións de homes e mulleres de forma diferenciada segundo as súas diferentes condicións sociodemográficas. Noutras palabras, poderemos saber, por exemplo, que pensan os homes segundo a súa idade, o tamaño do seu concello, a súa educación; que pensan as mulleres segundo a súa clase social, o seu historial de voto, etc. Este é un aspecto clave do estudo, porque introduce unha importante perspectiva de xénero nun tema como a percepción da prostitución, ampliando considerablemente o noso coñecemento sobre este tema". E, finalmente, quixo recoñecer o papel fundamental da cidadanía que acepta responder ás enquisas do CIS: « Agradecemos á cidadanía que dedicou un pouco do seu tempo a responder a esta enquisa e a todas as que o CIS realiza cada día. Grazas á súa xenerosidade ao dedicarnos este tempo, podemos seguir traballando, seguir elaborando estudos e seguir investigando a realidade da nosa sociedade. En definitiva, son eles os que contribúen a proporcionar aos poderes públicos a información necesaria para desenvolver políticas, a permitir que a comunidade científica continúe a súa investigación e a permitir que a sociedade e os medios de comunicación comprendan as principais tendencias sociais do noso tempo». O recoñecemento foi estendido ao equipo de enquisadores “polo seu traballo diario e tamén a todos os técnicos que traballaron xunto a nós para facer posible esta enquisa, e por suposto ao persoal do CIS, concretamente ao técnico encargado do estudo. É grazas ao seu traballo e profesionalidade que podemos seguir contando cun dos mellores institutos de opinión pública que existen na actualidade”. A ministra de Igualdade, Ana Redondo, comezou a súa intervención afirmando que a prostitución «non é un traballo nin unha actividade económica máis, xa que está entrelazada coa pobreza, a coerción e a vulnerabilidade». E grazas a este estudo do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS), a mensaxe da cidadanía está a ser escoitada: « Trátase de ciencia, socioloxía e demoscopia, e representa un aval a toda esa estrutura lexislativa e administrativa que estamos a promover ».

O Ministerio de Igualdade, a través da Delegación do Goberno contra a Violencia de Xénero (DGVG) e en colaboración co Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS), puxo en marcha unha enquisa dirixida a residentes en España maiores de 16 anos. O seu obxectivo era analizar as percepcións sociais sobre a pornografía e a prostitución, así como comprender como a cidadanía avalía os seus riscos, impactos e consecuencias en termos de igualdade, seguridade e dereitos humanos. O obxectivo final é xerar evidencia empírica robusta para fundamentar políticas públicas baseadas en datos, cun enfoque particular na prevención da violencia contra as mulleres. O estudo, baseado en 10.019 entrevistas, analiza as actitudes, crenzas e opinións da cidadanía con respecto á pornografía, a exposición dixital a contidos sexuais, a vitimización mediante a difusión ou o uso non consentido de imaxes sexuais —incluídas as xeradas con intelixencia artificial (IA)—, a percepción da prostitución e as medidas consideradas oportunas para previla e erradicala. Á luz dos resultados da enquisa, case o 69 % das persoas enquisadas están totalmente ou parcialmente de acordo en que a prostitución é unha forma de violencia contra as mulleres, unha porcentaxe que se eleva ao 75,1 % entre as mulleres. Ademais, o 79,1 % está totalmente ou parcialmente de acordo en que a prostitución pon en perigo a dignidade das persoas que a exercen, e máis do 75 % cre que a maioría das mulleres que exercen a prostitución son vítimas de explotación sexual. Doutra banda, máis de tres cuartas partes da poboación considera que a prostitución non é un traballo "como calquera outro" e o 79,8% rexeita a idea de que sexa "un xeito de exercer a liberdade sexual". O oitenta e dous por cento da poboación cre que pagar por sexo é un comportamento máis propio dos homes, do mesmo xeito que ver pornografía. Mentres tanto, a prostitución é percibida como un comportamento máis propio das mulleres. O sesenta e tres por cento da poboación desaprobaría que un familiar home pagase por sexo. Este rexeitamento é aínda máis pronunciado entre as mulleres, chegando ao 71,1 %. Ademais, a análise da DGVG e o CIS revela unha clara aversión entre as mulleres a manter unha relación con alguén que paga por sexo, cun 91,2 % que afirma non ter esa intención. O público percibe a prostitución como un fenómeno estreitamente ligado á vulnerabilidade socioeconómica e á violencia. Sete de cada dez persoas enquisadas cren que as mulleres que exercen a prostitución o fan por necesidade económica, mentres que o 41,5 % cre que se ven obrigadas a exercela. En canto á pornografía, o 71,6 % cre que promove a violencia contra as mulleres e o 93,3 % dos participantes na enquisa indican a necesidade de restrinxir o acceso dos menores a este contido. Cren que a responsabilidade de establecer estas restricións debería recaer principalmente nas familias, nos pais e tamén no goberno. Ademais, sete de cada dez persoas encuestadas consideran que pagar para ver actos sexuais en plataformas en liña é unha forma de prostitución. Plataformas dixitais Seis de cada dez persoas afirman coñecer plataformas dixitais como OnlyFans ou JustForFans, sendo maior o coñecemento entre os homes e as persoas de entre 16 e 34 anos. Segundo os entrevistados, a necesidade financeira é a principal razón pola que algunhas persoas crean contido íntimo nestas plataformas. Cando se lles pregunta sobre os riscos aos que se poden enfrontar as mulleres que ofrecen contido íntimo ou sexual en plataformas dixitais, as respostas apuntan a chantaxes ou extorsións, distribución non autorizada ou acoso. A gran maioría da poboación, o 95 %, cre que as plataformas dixitais deberían estar obrigadas a eliminar o contido sexual non consentido publicado nelas. Erradicación da prostitución En canto ás medidas para erradicar a prostitución, case a metade da poboación cre que o máis necesario é reforzar a educación sobre igualdade, sexualidade e dereitos humanos desde a infancia. Do mesmo xeito, considérase esencial a provisión de programas sociais e económicos para axudar ás mulleres a abandonar a prostitución. Tres de cada dez enquisados cren que castigar a quen paga pola prostitución e a quen se beneficia da prostitución doutras persoas, pero non ás mulleres prostituídas, podería ser outra medida eficaz. En canto ás persoas que pagan pola prostitución, case a metade das persoas que cren que se deberían impor castigos ás que pagan ou se benefician da prostitución entenden que este comportamento debería ter sancións educativas e económicas. En canto ás persoas que se benefician da actividade sexual doutras persoas, o encarceramento é a medida mencionada con máis frecuencia, cun 82,4 %. A maioría da poboación, o 85,6 %, cre que castigar ás persoas que se benefician da prostitución doutras persoas contribuiría a reducir a trata de mulleres e nenas con fins de explotación sexual. En resumo, as percepcións da pornografía son en gran medida críticas, vinculándoa á violencia, á distorsión da sexualidade e á desigualdade. Os resultados da enquisa reflicten un rexeitamento xeneralizado das posicións que normalizan a prostitución, o que indica unha orientación social aliñada cos enfoques abolicionistas.  

O 27 de febreiro, a partir das 14.00 h, o estudo 'Percepción de la prostitución' estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). Poderán acceder a este estudo desde a web do CIS polo "Catálogo de estudos". Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

Para conmemorar o 45 aniversario dos feitos do 23 de febreiro de 1981, o CIS lembra os resultados dunha enquisa realizada entre a cidadanía española sobre ese episodio da historia recente. No estudo nº 1.273 de febreiro de 1981 titulado " Investidura do Sr. Leopoldo Calvo Sotelo e II Congreso da UCD ", o Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) incluíu no seu cuestionario algunhas preguntas relacionadas co evento. A enquisa, entre outras cousas, preguntaba sobre o momento no que os cidadáns entrevistados souberan do evento e a través de que medios. Tamén preguntaba sobre o seu estado de ánimo, a súa reacción inicial ao evento e se inicialmente pensaban que fracasaría ou que tería algunha posibilidade de éxito. A través de tres infografías, preséntanse visualmente as respostas a diversas preguntas sobre o coñecemento, a percepción e a memoria social dese evento, co obxectivo de proporcionar unha perspectiva baseada en datos e facilitar a súa comprensión. O estudo completo realizado naquel momento pódese consultar na seguinte ligazón: Estudo 1.273.      

O 24 de febreiro, ás 12:30 horas, os resultados previos do ICC (Índice de Confianza del Consumidor) estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). O ICC recolle mensualmente a valoración da evolución recente e das expectativas dos consumidores españois relacionadas coa súa economía familiar, o emprego e as súas posibilidades de aforro e consumo. Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

Con motivo do Día Internacional da Muller, o Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) celebrará os días 9, 10 e 11 de marzo as súas V Xornadas de Socioloxía do Xénero, que este ano se centrarán na visión das cinco sociólogas galardoadas co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política. Contaremos coa presenza da delegada do Goberno da Comunidade Valenciana, Pilar Bernabé García e da secretaria de Estado de Migracións, Pilar Cancela Rodríguez, así como de todos os sociólogos galardoados co Premio Nacional de Socioloxía e Ciencia Política que conducirán os diferentes relatorios: María Ángeles Durán Heras, Inés Alberdi Alonso, Constanza Tobío Díaz Soler, Carlota Solé Martínez i Puig e Capitol. Para asistir á Xornada é necesaria inscrición previa, polo que todas as persoas interesadas deben indicar o seu nome completo e número de DNI no seguinte correo electrónico: actividades@cis.es. A entrada será gratuíta ata completar o aforo. O evento será emitido en directo na canle de YouTube do CIS e poderá seguirse a través destas ligazóns: Día 1 - Conferencia sobre Socioloxía do Xénero https://youtube.com/live/dua_22zV9Og?feature=share Día 2 - Conferencia sobre Socioloxía do Xénero https://youtube.com/live/RLH17-Y1dtw?feature=share Día 3 - Conferencia sobre Socioloxía do Xénero https://youtube.com/live/noIOFHmooTw?feature=share Agardámoste!

A enquisa preelectoral do CIS para as eleccións autonómicas de Castela e León indica que o PP é o partido coa maior porcentaxe de votos proxectada, cun 33,4 %, seguido do PSOE cun 32,3 %. VOX alcanzaría o 16,1 %, UPL manteríase no 4,9 %, IU-Movemento SUMAR-VQ no 5,1 % e Podemos no 3,1 %. En canto á distribución de escanos, o PP moveríase nunha franxa de 28 a 38 escanos, o PSOE entre 26 e 35, VOX estaría entre 11 e 19 escanos, UPL podería lograr entre 2 e 4 escanos, IU-Movemento SUMAR-VQ de 0 a 4, Podemos-AV non obtería ningún escano, Por Ávila e Soria YA poderían lograr un escano cada un. Situación en Castela e León O 43,6 % dos casteláns e leoneses consideran que a situación actual en Castela e León é «mala ou moi mala», o 42,8 % que é «moi boa ou boa» e o 12,5 % que a considera «regular». En comparación con hai 4 anos, o 46,6% pensa que a situación xeral en Castela e León é a mesma, o 37,4% di que é “peor ou moito peor” e o 14% pensa que é “moito mellor ou mellor”. Principais problemas O 17,6 % pensa que «a despoboación da España rural» é o principal problema da comunidade, moi por diante da sanidade, que mencionan como segundo problema (12,9 %), e do desemprego, que se atopa en terceira posición cun 8,9 %. O 37,5% cualifica a xestión do goberno de Castela e León como "regular", o 36,8% como "mala ou moi mala" e o 24,8% como "moi boa ou boa". Interese nas vindeiras eleccións O 50 % dos enquisados afirman seguir as noticias e os temas relacionados coas eleccións en Castela e León con «pouco ou ningún interese», mentres que o 47,3 % afirma seguilas con «moito ou bastante interese». O 61 % afirma que, ao votar nas vindeiras eleccións autonómicas, os temas máis importantes serán os específicos de Castela e León, mentres que o 29,5 % afirma que os temas xerais que afectan a España son a súa principal preocupación. O 7,7 % afirma que ambos son igual de importantes para eles. Razóns ou motivos para votar En canto á principal razón ou motivo que motiva ou inflúe no seu voto nestas eleccións, o 38,6% dos casteláns e leoneses indican que son "as ideas e propostas do partido", o 34,4% din que é "a situación económica e social", e o 23,1% votarán por "por ser o partido máis capaz de xestionar a comunidade autónoma". Preferencias presidenciais En canto a quen prefiren para ser presidente da comunidade, Fernández Mañueco é o favorito para o 38,3% dos enquisados que mencionan algún candidato, seguido de Carlos Martínez (30,2%) e en terceiro lugar Carlos Pollán cun 13,7%. Quen cres que gañará as eleccións e a quen lle gustaría O 79 % dos enquisados cren que o PP gañará estas eleccións. En canto a quen lles gustaría que gañase, o 29,1 % opina que o PP, o 28,8 % que o PSOE, o 13,5 % que Vox e o 4,4 % que IU-MS-VQ. Baixa fidelidade dos votantes O 49,1 % dos enquisados afirmaron votar por un partido ou por outro, ou non votar en absoluto, en función do que máis lles convenza nese momento. O 24,1 % vota sempre polo mesmo partido e o 22 % vota xeralmente polo mesmo partido. Xestión gobernamental O 55,4 % dos enquisados deciden por que partido ou coalición votarán moito antes do comezo da campaña electoral. O 18,6 % decídeo durante a última semana da campaña. O 9 % ao comezo da campaña electoral. O 7,5 % o propio día das eleccións. E o 6,1 % durante a xornada de reflexión, o día anterior ás eleccións. A enquisa preelectoral de Castela e León realizouse do 6 ao 13 de febreiro cunha mostra total de 8.039 entrevistas. Os datos completos están dispoñibles para todos os interesados no sitio web do CIS.

O 20 de febreiro, ás 12.30 horas, a vista previa dos resultados do estudo 'Preelectoral elecciones autonómicas 2026. Comunidad autónoma de Castilla y León' estará a disposición de todos os medios e persoas interesadas na páxina web do Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es). Para calquera dúbida, o teléfono de Comunicación é o 91 580 76 25 / 664 470 083.

Todo lo relacionado con el acceso a la vivienda se percibe ya como el principal problema que existe actualmente en España según un 42,8% de los encuestados por el Barómetro de febrero del Centro de Investigaciones Sociológicas. La novedad que constata este último estudio es que ha pasado a ser, también, la primera preocupación cuando se pregunta “por el primer problema que personalmente le afecta más” con un 27,6% de las respuestas.   La inmigración aparece en segundo lugar como problema que afecta a España, con un 20,3% de las menciones, seguida de los problemas de índole económica, con 18,1%.    En el ámbito personal, después de la vivienda, se apuntan los problemas relacionados con la economía (25,8%) y la sanidad (22,9%).  

A Constitución española de 1978 converteuse este febreiro na máis duradeira das nove constitucións que se sucederon na Historia de España, superando o texto de 1876, algo que coñecía o 49,2% dos enquisados polo Barómetro de febreiro do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS). O estudo, realizado entre o 2 e o 6 de febreiro cunha mostra de 4.027 entrevistas, conclúe que o 82,3% dos españois cren que a nosa Constitución «contribuíu ao desenvolvemento dos dereitos sociais en España, á prosperidade económica e á mellora do emprego (75,3%), e a que España teña un papel máis destacado en Europa e no mundo (71,6%). Os aspectos máis significativos da Constitución vixente para os españois son positivos. En primeiro lugar, o 31,8 % afirma que «garante a liberdade», o 21,2 % cre que «permite a resolución pacífica de conflitos» e o 15,6 % afirma que «foi aprobada case por acordo de todos». O 37,3 % dos enquisados cren que a Constitución pode axudar a resolver os problemas que temos actualmente, mentres que o 58,1 % non cre que si o poida facer.