CISeko azken berriak

El CIS es mucho más que sondeos electorales. Y así se ha demostrado con la destacada presentación en el Ateneo de Madrid de la colección España 2025. Estructura y cambio social, una obra colectiva y plural, heredera de los grandes informes históricos, que busca ofrecer una visión amplia y rigurosa del país y su riqueza sociológica. “Somos un país de referencia, respetado, y considerado, que se puede permitir el lujo de tener planteamientos estratégicos propios” El presidente, Jose Félix Tezanos comenzó su intervención respondiendo a algunas críticas: “Esta es una organización muy seria, cuyo cometido fundamental es realizar un análisis objetivo de la realidad social, sus sentimientos, valores, impulsos y necesidades. No es una institución de adivinos que pretenden anticipar lo que pasa antes de que pase, sino una entidad muy seria de investigación científica”. Tezanos se preguntó cómo podemos definir la España de este momento, en comparación con cómo era cuando se fundó el CIS en 1963, cuando el 85% de los hogares no tenía coche, dos tercios de las familias no tenían nevera o agua caliente, en el 48% de las casas no había baño o ducha e incluso un 16% no tenía agua corriente. Además, más de la mitad de aquella población no tenía televisor en casa. “La imagen de la España actual es la de un país que ha conseguido hitos económicos muy importantes, con una edad media de vida de 85 años, como Japón, por las condiciones climáticas, la dieta mediterránea o la sanidad. Somos un país de referencia, respetado, reconocido, que se puede permitir el lujo de desarrollar planteamientos estratégicos propios, al margen de tendencias preocupantes que se están dando en el mundo en este momento”. A la vista de las conclusiones de la obra, Tezanos enumeró varias claves que pueden definir, en el horizonte actual, la sociedad española de hoy: “Más vieja, menos reproductiva, se casa menos gente, se tienen menos hijos; tenemos la tasa de natalidad más baja del mundo; somos una sociedad receptora de emigrantes y de buen trato con ellos. Un país más culto, más viajero, más abierto, más inclinado a disfrutar de las cosas buenas de la vida, una sociedad más igualitaria, más feminista, laica, más dinámica, más desemparejada, con familias más reducidas y que sufre la incidencia de nuevas formas de delitos, sobre todo a través de las redes” Tezanos subrayó la pluralidad de la obra, con más de 140 especialistas, “que aportan un amplio conocimiento, con un volumen de información muy exhaustivo y un seguimiento de más de 400 indicadores sociales, con sus parámetros de evolución desde 1975 hasta 2025”. El presidente del CIS constató que la peculiaridad del sistema español, su proceso acelerado de modernización ha generado muchas expectativas de futuro, pero también frustraciones, que se reflejan en una concepción pesimista de nuestra realidad, cuando hay muchos más aspectos positivos que, en ocasiones, no se trasladan a la percepción social real. Y quiso detenerse especialmente en la situación de los jóvenes, que considera uno de los retos más importantes. “Los jóvenes se enfrentan a futuros inciertos, con un grave problema de paro, situaciones de crisis persistentes en las que sus ingresos no son suficientes para poder adquirir una vivienda, ni establecer las relaciones familiares deseadas, sin un gran atisbo de continuidad de sus proyectos de futuro”.     La catedrática y Premio Nacional de Sociología y Ciencia Política, Constanza Tobío, coeditora de la obra, ha definido el trabajo como un privilegio y un regalo útil, que la sociología española ofrece a la sociedad. Y afirmó que se puede tomar la igualdad de género como hilo conductor que recorre toda la obra, pudiéndose decir que la brecha se sigue cerrando, sobre todo en educación y formación, pero con aspectos que todavía hay que conquistar en las primeras posiciones: “Necesitamos más presidentas y más alcaldesas”. Constanza Tobío: Una obra que trata de la España de hoy, que contiene a la de ayer y a la de mañana” Todo ello, según Tobío, tiene que ver con la transformación en profundidad de la familia. “La familia igualitaria es un hecho en lo que atañe a la provisión económica, pero quedan logros como el de compartir las tareas de cuidado”. La desigualdad es otro de los elementos que vertebra parte de la obra. Asimismo, apuntó como uno de los hitos de estos años, la “creencia en la ciencia, que ha crecido en los últimos años debido al proceso de secularización de la sociedad”. Constanza Tobío considera que la obra funciona como un espejo en el que mirarnos para conocernos mejor y seguir avanzando.   Carles Manera: “Un país serio en el que se confía” En su intervención, el historiador y economista Carles Manera, uno de los autores que ha participado en España 2025, analizó la realidad económica de un país en el que se confía, con tasas de crecimiento más elevadas en España (más del 2% de crecimiento del PIB) en comparación con la media de la Unión Europea (poco más del 0,7%) y los principales países comunitarios. España ha reducido su deuda exterior y la prima de riesgo, y destacó la importancia de la inversión pública nacional, por un lado, y los proyectos europeos también de inversión, por otro, así como la espectacular evolución del turismo, con gran avance desde 2022 (casi 100 millones de turistas en 2025). “Vendemos más al exterior: mercancías y servicios más avanzados, lo que indica una mejoría en nuestro crecimiento. Nos hemos adaptado mejor a los impactos negativos de los shocks energéticos: recortes en los precios de la electricidad, gracias a las energías renovables, por ejemplo”. Según el consejero del Banco de España, la subida del Salario Mínimo ha mejorado el consumo de muchos hogares, contribuyendo a reducir la desigualdad, y ha destacado la capacidad de resiliencia y la adecuada gestión de las crisis vividas en los últimos años (desde la pandemia hasta la guerra de Ucrania y los conflictos comerciales).     La presentación concluyó con la intervención del ministro de la Presidencia, Justicia y Relaciones con las Cortes, Félix Bolaños, que ha calificado la obra como “absolutamente magna”, destacado su valor reflexivo para comprender los retos futuros de la sociedad española, así como el impacto de las redes sociales, la ciencia o la digitalización. Félix Bolaños: “Un servicio público a la democracia” Ha subrayado que el enfoque científico permite analizar con rigor estos desafíos y destacó la ciencia social como herramienta clave para la toma de decisiones y el diseño de políticas públicas eficaces. Bolaños definió la colección España 2025. Estructura y cambio social como “un servicio público a la democracia” por su análisis detallado de los últimos 25 años.

Martxoaren 26an, 12:30ean, 'Sexualidad: hábitos y opiniones'-ikerketaren emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

Los resultados del Barómetro Sanitario 2025, elaborado por el Ministerio de Sanidad y el Centro de Investigaciones Sociológicas (CIS), confirman que la opinión de la ciudadanía sobre el sistema sanitario está profundamente ligada al desempeño de cada Comunidad Autónoma (CCAA). En un sistema donde las competencias están transferidas, el informe evidencia diferencias territoriales en la percepción del funcionamiento del sistema sanitario. A nivel nacional, el 51,6% de la población mantiene una valoración positiva del funcionamiento del sistema sanitario público. No obstante, este promedio esconde una marcada desigualdad territorial: Cantabria lidera la valoración con un 66,4% de opiniones favorables, situándose 14,8 puntos por encima de la media. En el extremo opuesto, Andalucía registra el índice más bajo con un 38,8%, lo que supone una brecha de 27,6 puntos porcentuales entre ambas comunidades. Respecto a la Atención Primaria, el servicio más utilizado por la población (80,8%), el 80,4% de los usuarios califica la atención recibida como buena o muy buena. Sin embargo, el análisis por comunidades revela una distribución muy heterogénea. En el extremo superior, destacan Cantabria y el País Vasco, donde los niveles de satisfacción positiva alcanzan el 90%, mientras que en los niveles más críticos, se sitúan Andalucía, Valencia y, especialmente, Galicia, que registra el porcentaje más bajo de satisfacción de todo el territorio, situándose por debajo del 73%. Esta disparidad también se refleja en los tiempos de espera para acceder al médico de familia. Frente a una demora media nacional de 9,15 días para quienes no obtienen cita el mismo día o al siguiente, el País Vasco se sitúa como la comunidad con menos demora, con solo 4,91 días. En el lado opuesto, los residentes en Andalucía sufren la espera más prolongada del país, alcanzando una media de 11,16 días, seguida de cerca por Cataluña con 10,59 días. En el ámbito del ingreso hospitalario, la sanidad pública registra una valoración del 81,4% de los pacientes, con una nota media de 7,02 puntos sobre 10, consolidándose como uno de los servicios mejor valorados del sistema. En este servicio, Cantabria encabeza los niveles de excelencia con una nota de 7,64 puntos, seguida de Asturias (7,55) y el País Vasco (7,53). Por su parte, la valoración desciende hasta los 6,62 puntos en Canarias y las ciudades autónomas. Por otro lado, la coordinación entre los servicios de Atención Primaria y el ámbito hospitalario cuenta con una valoración del 49,4% de la población a nivel nacional. Por comunidades, el País Vasco registra la mayor valoración, con un 65,8% de ciudadanos que aprueban la comunicación entre niveles asistenciales. En contraste, Canarias registra el punto más bajo del país con un 39,6% de opiniones favorables. Respecto a los servicios de urgencias, el 48,7% de la población española ha recurrido a la red pública en el último año. Aunque la atención es valorada positivamente por el 72,4% de los usuarios a nivel nacional, la forma en que se accede a este servicio depende estrechamente de la organización en cada comunidad autónoma. Mientras que la Comunidad de Madrid registra el mayor uso de urgencias hospitalarias de España (68,6%), en regiones como Canarias o Extremadura es la Atención Primaria la que absorbe la mayoría de los casos (más del 55%), aliviando la presión sobre los hospitales. En cuanto a la calidad percibida, los servicios de emergencias 061 y 112 se consolidan como los mejor valorados del sistema con una nota media nacional de 7,26 puntos, destacando especialmente el liderazgo de Castilla-La Mancha con una puntuación de 7,90. Por su parte, las urgencias hospitalarias obtienen sus valoraciones más altas en Cantabria y el País Vasco (6,71), frente a la percepción más crítica de Ceuta (5,05). En relación con la salud mental, el informe revela que el 19,9% de la población (prácticamente una de cada cinco personas) ha necesitado consultar a un profesional por un problema de salud o malestar emocional en el último año. De este grupo, el 51,1% fue atendido principalmente en el sistema público, donde el servicio recibe una valoración positiva del 56% por parte de sus usuarios. Por otro lado, y a pesar de la variabilidad territorial detectada en otros indicadores, se mantiene una sólida y mayoritaria preferencia por la hospitalización pública, que elegiría el 73,9% de los ciudadanos frente al 23,9% que optaría por la sanidad privada. Esta confianza en el sistema público para los casos de mayor complejidad ha experimentado un crecimiento sólido de 11 puntos desde el año 2015, reafirmando que la seguridad y los medios de los hospitales públicos siguen siendo el eje vertebrador y la opción de referencia para la población española.

Martxoaren 20ean, 11:00etik aurrera, 'Barómetro Sanitario 2025 (Total oleadas)' ikerketa komunikabide eta pertsona interesatu guztien eskura egongo da Centro de Investigaciones Sociológicas (www.cis.es) webgunean. Ikerketa honetara CISen webgunetik sartu ahal izango da "Ikerketa Katalogoaren" bidez. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioaren telefonoak honako hauek dira: 91 580 76 25 / 664 470 083.

CISek "Espainia 2025: Egitura eta Gizarte Aldaketa" aurkezten du Madrilgo Ateneoan. CISeko presidente eta lanaren editorekide José Félix Tezanosek moderatuko du ekitaldia, eta bertan, besteak beste, Constanza Tobío Soziologiako irakasle eta editorekideak eta egileetako batek, Carles Manera Historia Ekonomikoko irakasleak, aurkezpenak egingo dituzte. Ekitaldian zehar, parte-hartzaileek XXI. mendeko lehen laurdenean Espainiako gizartearen egitura eta bilakaera aztertzen duen lan honen liburuki eta gai desberdinak aztertuko dituzte. Ekitaldian Presidentetzako ministro Félix Bolaños ere izango da, ekitaldia ixteko ardura izango duena. Lan hau datu enpiriko zabaletan oinarritzen da eta soziologia, zientzia politiko eta ekonomiako 143 irakasleren lankidetzaren emaitza da. Espainiako gizarteko hainbat arlotako hainbat joera sozialen analisiak eta datuak eskaintzen ditu. Bost liburukiek Soziologia Ikerketarako Zentroak (CIS) azken urteotan etenik gabe garatzen ari den ikerketa eta analisi lana jarraitzen dute. Ekitaldian parte hartzeko, hemen eman dezakezu izena: http://t.ly/gc6Kr

Hilabete honetako barometroak, botoa emateko asmoak eta liderraren balorazioak bezalako ohiko galderei buruz, Ekialde Hurbileko egoerari, Estatu Batuen ekintzei eta errekuntzako motorra duten autoei eta haien erabilerari buruzko legeriari buruz ere galdetzen die erantzuleei. Botoen estimazioa eta liderraren ebaluazioa Martxoko barometroaren arabera, PSOEk botoen % 31,8 lortuko luke orain, PP % 23,2an geratuko litzateke, VOX % 16,6an, SUMAR % 7,1ean eta Podemos % 2,9an. Pedro Sánchez da baloratuena den buruzagi politikoa, 4,43ko batez besteko puntuazioarekin; ondoren Yolanda Díaz dator, 4,23rekin; Alberto Núñez Feijóo, 3,60rekin; eta Santiago Abascal, 2,99rekin. Pedro Sánchez da Gobernuko presidente kargurako faboritoa inkestatutakoen % 40,3rentzat iritzia eman dutenentzat, 24,9 puntuko abantaila lortuz Alberto Núñez Feijóoren aurretik, % 15,4rekin faboritoa dena, eta bigarren postura itzuli da Santiago Abascalen aurretik, % 14,8rekin faboritoa dena. Gabriel Rufián postuak igotzen ari da eta orain % 9,1arekin faboritoa da. AEB eta Israel Israelek eta Estatu Batuek Iranen egindako bonbardaketen eta azken horien erantzunaren harira, espainiarren % 64,3k "oso edo nahiko kezkatuta" daudela diote, % 17,1ek "nahiko kezkatuta", eta % 15,4k "ez oso edo batere kezkatuta". Gainera, % 69,2k dio Estatu Batuen eta Israelen ekintzek “arbuio handia edo nahiko handia” eragiten dietela, eta % 24,5ek, berriz, “arbuio gutxi edo batere ez”. Bestalde, gehiengo handi batek —% 85,4k— uste du egoera honek nazioarteko bakea arriskuan jartzen duela. Europako automobilgintza politikak Inkestatutakoen % 46,8k esan zuten "oso edo neurri batean ados" daudela Europako Batzordeak 2035etik aurrera errekuntza-motorra duten autoen salmenta baimentzeko hartutako erabakiarekin, "batere ados edo desados" dauden % 38,3rekin alderatuta. Espainiarren artean autoa dutenen artean, % 40,9k diesela dute, % 30,3k gasolinazkoa, % 9,9k hibridoa dutela diote, eta % 2k bakarrik dute auto elektrikoa. Diesel edo gasolinazko auto bat duten pertsonen % 85ek diote ez dutela asmorik hurrengo 5 urteetan ibilgailu elektriko batera aldatzeko. % 12,2k bakarrik dute hori egiteko asmoa. Autoa aldatzeko asmoa duten ehuneko txikien artean, % 51ek diote "ingurumen arrazoiengatik" egingo dutela, % 21,8k "erregai eta energia aurrezteagatik", eta % 8,5ek "mugikortasun onurak: isuri gutxiko guneetarako sarbidea edo doako aparkalekua". Gainera, aipagarria da diesel edo gasolinazko ibilgailuak dituzten erabiltzaileen % 92,7k beren autoarekin "oso edo nahiko pozik" daudela diotela. Poztasun handia dago auto hibrido edo elektrikoa dutenen artean ere, % 92,1ek "oso edo nahiko pozik" daudela esan baitute. Espainiako arazoak. Inkestatutakoen arabera, Espainiako arazo nagusia etxebizitza da (% 43,5), aurreko hilean baino puntu erdi gehiago, ondoren krisi ekonomikoa eta arazo ekonomikoak (% 22,5), eta enpleguaren kalitatearekin lotutako arazoak (% 18,3). Espainiarrek pertsonalki gehien eragiten dietela uste duten arazoak hauek dira: krisi ekonomikoa eta arazo ekonomikoak (% 29,9), etxebizitza (% 27,8) eta osasuna (% 19,6). Egoera ekonomiko pertsonala eta orokorra Espainiarren % 65,8k uste dute beren egungo egoera ekonomiko pertsonala “oso ona edo ona” dela, eta % 24,9k “txarra edo oso txarra” dela dioten bitartean. Espainiako egoera ekonomiko orokorrari dagokionez, % 38,4k “ona edo oso ona” dela uste dute, eta % 54k “txarra edo oso txarra”. Beren burua "oso edo nahiko baikor"tzat dutenek % 56,5 osatzen dute, eta "nahiko edo oso pesimista"tzat dutenek, berriz, % 8,4. Gizarte osoari dagokionez, % 27,2k uste du gizartea "nahiko edo oso baikorra" dela, eta % 31,2k, berriz, Espainiako gizartea "nahiko edo oso pesimista" dela uste du. Datu hauek eta beste batzuk martxoaren 2tik 6ra bitartean egindako barometroan bildu dira, 4.016 elkarrizketarekin.

Martxoaren 18an, 12:30ean, 'Barómetro de marzo 2026'-aren emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

CISek gaur egungo gizarteko beldurrei buruzko inkesta bat egin du, espainiarrei galdetuz zer beldur dituzten, zerk kezkatzen dituen eguneroko bizitzan eta gatazka sozial eta politikoei buruz, besteak beste. Pertsonen % 12,3k “beldur asko edo dezente” dituzte; % 32,5ek “batzuk”; eta % 54,8k “beldur gutxi edo batere ez”. Nolabaiteko kezka izan ohi dutenen artean, % 31,4k dio batez ere “gai pertsonalekin” lotuta dagoela, beste % 31,4k “egungo Espainiako gizarteari” buruzko gaiekin; eta % 16,2k “nazioarteko gaiekin eta gaur egungo munduarekin”. Beldurrak Espainiarrek gehien beldurtzen dutena “senide hurbil bat galtzea” da, batez beste 8,18rekin, eta ondoren “osasuna galtzea” dator, 7,85ekin. Ikusmena galtzea ere kezka handia da (7,52) eta laugarren postuan “minbizia hartzea” dago, 10etik 7,39rekin. Gazteenak eta 75 urtetik gorakoak dira senideren bat galtzeko beldurra gehien adierazten duten adin-taldeak. 18 eta 25 urte bitarteko gazteen batez besteko puntuazioa 8,38koa da, eta 8,56koa 75 urtetik gorakoena. Mundu gerra baten beldurrak ere kezkatzen ditu inkestatutakoak eta 8,01ean kokatzen da, ondoren "egin ez duen delitu batengatik epaitua edo auzipetua izatearen" beldurra dator 7,33rekin eta oso gertu "krisi ekonomiko" baten beldurra 7,30ekin. Gerra posibleak Arma nuklearrak erabiliko dituen gerra baten aukeraz galdetuta, espainiarren % 78,9k gerta daitekeela diote, eta % 19,4k, berriz, ezinezkoa. % 41,7k dio arma nuklearrak erabiltzeak gizateriaren amaiera ekarriko lukeela, eta % 54,1ek, berriz, ezetz. Bestalde, inkestatutakoen % 67,7k uste du ondo hornitutako eta trebatutako Indar Armatuak edukitzea beharrezko bermea dela beste herrialde baten eraso edo gehiegikerien jomuga ez izateko, eta % 29,6k ez dute horrela uste. Gizarte-gatazkei dagokienez, % 89,9k uste du indarkeria, polarizazioa edo konfrontazioak bezalako gaiak gora egiten ari direla, eta % 9k ez direla gora egiten uste duten bitartean. Demokrazia eta komunikabideak Espainiarren % 76,6k uste du Espainiako demokraziak “narriadura handia edo nahiko handia” jasan duela, eta % 20,2k ez duela hala uste dute. Narriadura hori badela uste dutenen artean, % 82,4k oso kezkatuta daudela diote, eta % 16,3k ez direla kezkatuta demokraziaren narriaduraz. Gainera, % 77,1ek adierazten dute komunikabideek gizartean beldurra eta izua areagotzen laguntzen dutela, eta ezetz uste duten % 20,1ek. Espainiarren % 13,8k dio azken bi asteetan beldurrak edo kezkak gauez esna eduki dituela, % 62,3k “gutxitan edo inoiz ez” dioten bitartean. Eta % 23k aitortzen dute “batzuetan” gauez esna eduki dituztela. Duela urtebeteko datuekin alderatuta, % 48,9k diote beren beldurrak eta kezkak “asko handiagoak edo zertxobait handiagoak” direla; % 41ek diote berdinak direla eta % 9,7k bakarrik diote “zertxobait gutxiago edo askoz gutxiago” direla. Herritarrek azkenaldian arrazoi zehatz eta identifikaturik gabe beldurra edo angustia sentimenduak izan dituzten maiztasunari dagokionez, % 80,4k diote "gutxi edo batere ez" gertatzen dela eta % 18,5ek bakarrik diote "asko edo nahiko asko". Herritarren segurtasuna % 67,6k aitortzen dute "oso edo nahiko seguru" sentitzen direla etxeko zenbait gunetan bakarrik ibiltzean iluntzean, eta % 29,8k, berriz, "ez oso edo batere seguru" sentitzen direla diote. Generoaren araberako datuei dagokienez, gizonen % 40,2k “oso seguru” sentitzen direla diote, emakumeen % 20,3rekin alderatuta. Era berean, emakumeen % 39,6k “ez oso edo batere ez” seguru sentitzen direla adierazten dute, gizonen % 29,8rekin alderatuta. Adin-taldeei erreparatuta, gazteek adierazten dute segurtasun eza handiena; 18 eta 24 urte bitarteko gazteen % 39,2k “ez oso edo batere ez” seguru sentitzen dira. Teknologia berriak % 33,1ek “asko edo nahiko” beldur dute beren bizitzak teknologia berriek kontrolatuko dituztelako; % 38,7k “beldur gutxi edo batere ez” dutela sentitzen diote; eta % 27,5ek “beldur pixka bat” jasaten dute. Estres emozionala Espainiarren % 14,9k aitortzen dute botika motaren bat hartzen dutela —antidepresiboak edo antsiolitikoak— estres emozionala kudeatzeko, eta % 84,4k ez dutela hartzen dioten bitartean. Gainera, % 65,8k uste dute Espainiako gizartean dagoen estres emozionala ez dela behar bezala lantzen une honetan; % 27,2k baietz. Garai zailetan laguntza emozionalik gabe geratzeko beldurrari dagokionez, inkestatutakoen % 32k “oso edo nahiko beldur” dute, eta % 67,4k “gutxi edo batere ez”. Izan ere, % 90,1ek diote badutela jendea beren beldurrak eta antsietateak irekiro eztabaidatzeko, eta % 9,2k bakarrik diote ez dutela. % 86,8k dio sentitzen duela, bizitzan edozer gauza egiten dutela ere, beren kontrolpetik kanpo dauden kanpoko faktoreak daudela, eta % 11,2k ez dute horrela ikusten. Hala ere, % 79,4k "nahiko baikor"tzat jotzen dute beren burua oro har, % 15,5ek "nahiko pesimista" eta % 3,5ek "orekatuta, ez baikor ez pesimista" daudela diote. 10 urte barru… % 37,2k uste du beren bizi-baldintzak okerragoak izango direla 10 urte barru, % 29,7k diote orain baino hobeak izango direla, eta % 37,2k diote berdinak izango direla. Datu hauek eta beste batzuk Beldurrak gaur egungo gizartean ikerketan aurki daitezke, otsailaren 20tik 27ra egin zena eta 5.015 elkarrizketako lagina duena.

Martxoaren 16an, 12:30ean, 'Estudio sobre temores en la sociedad actual'-ikerketaren emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

KAPITOLINA DIAZ MARTINEZ Generoaren Soziologiari buruzko CISen V. Biltzarraren hirugarren eta azken saioan, Capitolina Díaz Martínezek, 2025eko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionalaren egungo irabazleak, "Emakume soziologorik gabeko soziologia. Diziplina bidezko kanporatze baten anatomia " izeneko aurkezpena eman zuen. «Emakumezko soziologoen gabezia historikoa ezagutza zilegia nork sor dezakeen definitu duen prozesu epistemologiko eta instituzional baten emaitza da. Ez da gabezia enpiriko bat. Ez da gainbegiratzearen edo kalitate edo emaitza faltaren ondoriozkoa. Egiturazko efektu bat da, ez arduragabekeria akademikoa». Azalpen epistemologiko zehatz batean, zehatz-mehatz azaldu du nola eraiki den kanon soziologikoa emakumeak baztertu dituzten mekanismo sorta baten bidez, praktika baztertzaile horien zerrenda bat osatuz. Hori soziologian aitzindari izan diren lau emakumeren kasuekin ilustratu zuen: Harriet Martineau, Jane Addams, Marianne Weber eta Charlotte Perkins Gilman. Bazterketa-mekanismoen zerrendan —“edo ezabatze-mekanismoetan”— honako hauek daude, haien ikerketaren arabera: gehiegikeria, xurgapena, partikularizazioa, isiltzea eta desplazamendua. Capitolina Díazek ondorioztatzen du emakume aitzindari hauek baztertu zituztela “gehiegi” zirelako: enpirikoegiak, konprometituegiak, kokatuegiak. “Aipatzen ez dena, transmititzen ez dena, irakasten ez dena, existitzeari uzten dio”. Emakumezko soziologo batek teoria bat aurkitu eta aitortza jasotzen zuenean, bere identitatea diluitu egiten zen, nahiz eta bere aurkikuntza kanonean sartu, baina izenik gabe. Bere ikerketaren gaiak txikiak zirela uste zen, egunerokoak edo naturalak zirelako; ugalketa edo zaintza bezalako gaiak analisietatik kanpo uzten ziren, eta zientifiko eta teorikotzat hartu beharrean, maila akademiko baxuagoko jarduera gisa sailkatzen ziren: filantropia, bidaia-kazetaritza edo aktibismoa. Capitolina Díazentzat, bazterketa-mekanismo hauek, ikusezin, gaur egun ere funtzionatzen jarraitzen dute, aitzindariak ezabatzean bezala.   CARLOTA SOLÉ I PUIG Carlota Solék, 2023ko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionalaren irabazleak, bere hitzaldia emakume ekintzaile etorkinen egoera deskribatzean zentratu zuen. «Emakume etorkinak ekintzailetzan interesatuta eta konprometituta daude, zapalkuntza mota desberdinak eta baldintza kaltegarriak izan arren. Beren erresilientziagatik eta arriskuarekiko duten jarrera irmoagatik nabarmentzen dira». Solé i Puigek emakume ekintzaile migratzaileek dituzten erronkak zehaztu zituen, nazionalitate eta etnia desberdinetako adibideen bidez: hizkuntza gaitasun mugatuak, etxera edo lagun gutxi batzuetara mugatutako sare sozialak, hizkuntza eta kultura oztopoak, legedia ez ulertzea eta finantzaketa lortzeko zailtasunak. “Komunikabide digitalak emakume ekintzaile migratzaileentzako ahalduntze alternatiba bat dira”. «Familiak oso paper garrantzitsua jokatzen du negozio bat sortu eta mantentzeko prozesuan. Ingurune soziokulturalak, familia-dinamikak, autopertzepzioak eta beren egoeraren eta beren itxaropenen arteko elkarrekintzak eragiten diete». Irakasleak azaldu zuen arrakastaren eta aurrerapenaren gakoa teknologia berrietan dagoela: konektatutako telefono mugikor batek, errefuxiatuen kasua bezalako testuinguru etsaietan ere, emakume etorkinen ekintzailetzarako sarbidea sustatu dezake. «Tresna digitalen erabilerak errazten du haien komunikazioa, eztabaida eta erabakiak hartzea, ikastaroetarako sarbidea edo online marketina, baina baita ere bereiz ditzakeen arrakala digital bat dakar».   Haien ekintzailetza-ikuspegiaren ezaugarri batzuk ere nabarmendu zituen: lan-bizitza oreka ia ez dago, etnia bereko beste emakume batzuk kontratatzen dituzte, bezeroak dibertsifikatzeko joera dute eta etxeko testuinguruan ezartzen diren teknologia-eskakizun gutxiko enpresa txikiak sortzen dituzte. Emakume hauentzat, negozio bat abiaraztea goranzko mugikortasunerako bide bat da. Haien motibazioak merkatu diskriminatzaile batetik ihes egiteko beharra eta autoafirmazioa dira. «Lan hau merezi du laguntza, balioa eta indartzea prestakuntza eta tutoretza programekin, mikrokredituetarako eta funts espezifikoetarako sarbidearekin, laguntza sare eta elkarteekin edo aholkularitza juridiko eta administratiboarekin».   ERAKUNDEAREN ITXIERA EKITALDIA Amaierako ekitaldian, Migrazioetarako Estatu idazkari Pilar Cancela Rodríguezek hartu zuen hitza, eta eskerrak eman zizkien biltzarraren antolatzaileei "dakitenak, ulertzen dutenak entzuteko gai izateagatik". Eta hau baieztatu zuen: «Gaur egun migrazioaz hitz egitea iraultzailea da. Giza eskubideak bezalako funtsezko gaiak berreskuratzeko aukera ematen digun kontakizun bat eraiki behar dugu. 58 krisi ahaztu daude». CISeko zuzendari nagusiak, Silvia García Ramosek, ekitaldia amaitu zuen honakoa adieraziz: "soziologoen ikerketari esker, gaur egun gehiago dakigu nola eraikitzen diren desberdintasunak eta, batez ere, nola gainditzen diren". CISeko presidenteak, José Félix Tezanosek, berretsi zuen saritutako bost emakumeak “ezagutza eta aurkezteko gaitasun altxorra” direla, eta iragarri zuen Soziologia Ikerketa Zentroaren asmoa kongresu horietako aurkezpenak biltzen dituen liburu bat argitaratzea dela.

INÉS ALBERDI «Feminismoak irakatsi zigun pertsonala politikoa dela» Soziologia Ikerketarako Zentroko bigarren Genero Soziologia Konferentzian, Inés Alberdik bere aurkezpena emakumeen paperean eta aldaketa sozial horren atzean zegoen indar eragile gisa jarri zuen arreta. “Ikasi genuen pertsonala politikoa dela, eta Espainiako Trantsizioa eraldaketa soziologiko sakona izan zela”. Alberdik emakumeen gizarte- eta politika-egoerari eta haien pentsamoldearen bilakaerari eragin zioten aldaketa esanguratsuenak kontatu zituen. 1960ko hamarkadan, bi faktore nagusik eraldatu zuten dena: Europarako emigrazioak eta turismoaren gorakada . "Efektu emulatzailea izan zuen", azaldu zuen Alberdik. "Emigratzen zuten espainiarrak askotan jaioterrira itzultzen ziren udan oporrak pasatzera, ordaindutako oporrak baitzeuden Europan. Eta eguneroko esperientziak partekatzen zituzten". Alberdik azaldu zuen turismoaren fenomenoak nola jokatu zuen gizarte-aldaketaren eragile. Haien portaerak konparazio-puntu gisa balio izan zuen, espainiarrei beren bizitzen arteko desberdintasunak ikusteko aukera emanez. Atzerrian gertatzen ari zena ikasi zuten: askatasun politikoa, prentsa askatasuna, antolakuntza demokratikoa, sindikatuak eta harreman erromantiko irekiagoak. "Espainian debekatuta zegoen guztia eskubidetzat hartzen zen bere mugetatik haratago: demokraziaren, autonomia pertsonalaren eta mugikortasun geografikoaren nahiak sortu ziren. Europari miresmenez eta inbidiaz begiratzen hasi ginen. Moda, bikiniak eta musika ziren alderdirik ikusgarrienak". Baina benetan desberdintasun hori bizi izan zuen talde bat baldin bazegoen, emakumeak ziren. «Turismoak emakumeen portaeran eta nahietan izan zuen eraginaren alderdirik garrantzitsuenera iristen gara. Modernizazio nahia sortu zen: emakumeek sexu-askatasuna eta antisorgailuak eskuratzeko aukera inbidiatzen zituzten, eta galdetzen hasi ziren nola zen posible senarrarekin haurdun geratu gabe egotea». 1975eko udaberrian, oinarrizko erreforma bat iritsi zen: Maiatzaren 2ko Legea, emakumeen gaitasun juridikoa berreskuratu zuena . «Espainiako historian lehen aldiz, emakumeek 1978ko Konstituzioarekin etorri zen berdintasuna lortu zuten, gai zibil eta penaletan eta ezkontzaren barruan berdintasuna ezarri zuena. Familia eredua aldatu zen, eta emakumeen egoera gizartean izugarri igo zen». Alberdik azpimarratu zuen, gizarte oparoago batean bizi garen arren, erronkak oraindik ere badaudela enplegu aukeretan, indarkeria desagerraraztean eta generoen arteko soldata-arrakalan bezalako arloetan. «Paradoxa bat dago: feminismoak askotan prentsa txarra izaten du eta gatazkarekin lotzen da. Gizonen aurkakoa dela uste okerra dago, baina egia esan berdintasuna defendatzeko filosofia bat da, historian zehar gizon askoren babesa izan duena. Batzuetan zaila da zeure burua feminista deitzea, harrigarria da, baina egia da». KONSTANZA TOBIO "Feminismoa iraunkortasuna da" Constanza Tobíok, 2021eko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionalaren irabazleak, bere aurkezpena CISri eskerrak emanez hasi zuen: “Feminismoa iraunkortasuna da eta oso pozgarria da ikustea bost saridun hauek dagoeneko gizarte-aldaketa bat ordezkatzen dutela”. «Soziologia goiz deskubritu nuen, 16 urterekin, FOESSA inkestaren kopia bat eskuetan erori zitzaidanean. Inoiz ez nuen horrelako libururik ikusi. Txundituta geratu nintzen grafikoekin, taulekin, informazio kopuruarekin eta barne-egitura logikoarekin. Inkesta bat zer zen jakin nuenean, nire harridura handitu besterik ez zen egin, beraz, hori zela nire bizitzarekin egin nahi nuena erabaki nuen». Graduatu ondoren, desberdintasunetan eta emakumeen lan-merkatuan integrazioan interesa piztu zitzaion. «Ikerketa oso antzekoa da eleberri poliziako batekin: misterio bat dago, arretaz aztertu beharreko pistak eta frogak daude. Topatu nuen misterioa izan zen nola, bi hamarkadatan, genero-rolen familia-eredu tradizionala enplegu bikoitzaren eredu bihurtu zen». Gizarte-aldaketa sakona izan zen, emakumeek isilean gidatua.   Beraz, galdera zehatz batean zentratzea erabaki zuen: nola moldatzen dira lanaldi osoan lanean ari diren amak? Hasieran, haien kontakizunetan interesa zuen: zeintzuk ziren lan egitea aukeratzeko arrazoiak? Erdiak familiaren finantza-beharra aipatu zuen, eta beste erdiak, berriz, independentzia ekonomikoa, norberaren betetzea, ikasketak praktikan jartzea edo etxeko mugetatik ihes egitea nahia. Enpleguan arreta handia jarri zen, bere izaera instrumental hutsa gainditzen zuena. Lanak identitate berri baten atea ireki zuen. Ondoren, zaintza nola antolatzen zen aztertu zuen: seme-alabak zaintzen dituzten beste emakume batzuek ordezkatzeko prozesua, ordaindutako zaintzaile edo amona gisa. "Zaintzaren mundua unibertso bat da, oraindik mapatzen ari garen gizarte-errealitatearen zati garrantzitsu bat. Estatua, familia, merkatua eta hirugarren sektorea inplikatzen dituen sistema bat da".

Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionala irabazi duten bost soziologoen ikuspegia da Emakumeen Eguna dela eta Soziologia Ikerketarako Zentroak antolatutako Generoaren Soziologiari buruzko V. Biltzarraren inspirazio-hari komuna. CISeko Koordinazio eta Ikerketa zuzendari nagusiak, Silvia García Ramosek, ekitaldia Generoaren Soziologiaren inguruko eztabaida eta ezagutza sortzeko espazio instituzional finkatu gisa definitu zuen, soziologo eta ikertzaile guztien eskura jartzen dena: "CISek akademikoei eta pentsalari sozialei merezi duten espazioa emateko, haien lidergo intelektuala nabarmentzeko eta eztabaida publikoan ordezkaritza orekatua bermatzeko duen konpromisoaren beste adibide bat". García Ramosek argitu zuen genero berdintasuna “ez dela sektore-gai bat, ezta bigarren mailako kontu bat ere. Gizarte-bizitzako arlo guztiak zeharkatzen dituen egitura-dimentsio bat da: enplegua, zaintza-lana, hezkuntza, parte-hartze politikoa, zientzia eta kultura. Genero-desberdintasuna aztertzeak gure gizartean boterea, baliabideak, denbora eta aukerak nola banatzen diren ikertzea dakar”. «Berdintasuna bizitza aberasteko modu bat da», adierazi zuen José Félix Tezanosek, eta erakundera iritsi eta Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionala irabazi zuen emakumezko soziologorik ez zegoela jakin ondoren bere inpresio pertsonalak ere helarazi nahi izan zituen. «Patologia sozial gisa bizi izan nuen. Uste dut emakumeen diskriminazio eta menperatze historikoa, Neolito Aroko azken etapetatik aurrera, patologia sozial larri gisa ulertu behar dela, gizartearen eraketan akats bat. Gure zibilizazioa, elkarbizitza ulertzeko dugun modua desitxuratzen duen patologia bat, eta baita portaera politikoa ere desitxuratzen duena». Gogoratu zuen haurtzaroan bizitakoa, “1946ko gosete urtean jaioa”, eta haurtzaroaren xalotasunetik ikusi zituen emakumeen mespretxuzko pasarteak, eta ondoren, Zuzenbide, Soziologia eta Zientzia Politikoetako fakultateetan emakumezko irakasleen ia eza ikusi zuen. “Gizarte-patologiatik ihes egin behar dugu”, jarraitu zuen Tezanosek. “Eta, haien aldean, gizarte-normaltasunaren, orekaren, alde egin behar dugu, eta hori berdintasunean islatzen da. Oraintxe bertan, altxor bat dugu CISen, bost saridunak direnak, eta haien ekarpena paregabea eta eredugarria da gizartearentzat”.   Valentziako Erkidegoko Gobernuaren ordezkari Pilar Bernabé Garcíak bere hitzaldia azken hamarkadan genero berdintasunean egindako aurrerapen esanguratsuetan jarri zuen. Bost saridunei zuzendu zitzaien, ziurtatuz “legeek gizartean ikertzen duzuen guztia sendotzeko balio dutela”. «XX. mendean zehar, feminismoak hiru zutabe nagusi izan ditu: aktibismoa, akademia/ikerketa eta legedia. Legegintza egitea, politika publikoak ezartzea eta espazio publikoaren okupazioa berreskuratzea.» Aurrerapen handiena lan-munduan egin dela adierazi zuen, serie historikoan soldata-arrakala txikiena izanik (% 15), eta emakumeak lanean eta zaintzan aurrera egin duten legegintza-ekimenak berrikusi zituen. Mendekotasun Legea eta Genero Indarkeriaren aurkako Lege Integrala, “esparru pribatuan zegoena esparru publikora ekarriz, non mundua isilik zegoen, eta gaur egun bakoitza 'puntu more' bihurtzen da tratu txarrak salatu ahal izateko, eta hala ere, oraindik ez dugu lortu kurba ikaragarri hori berdintzea”. Baina baita ere Lan Erreforma, Gutxieneko Lanbide Arteko Soldataren igoera edo pentsioen igoera; Parekotasun Legea, etorkizuneko Denbora Erabilera Legea, amatasun eta aitatasun baimenen berdintzea, eta Soldata Berdintasunaren Legea. «Gobernu arduratsu eta feministek badakite berdintasuna ere jokoan dagoela hilabete amaieran». Aurrerapen hauek gorabehera, Bernabék adierazi zuen oraindik lan asko dagoela egiteko arlo askotan. Eta galdera bat egin zuen: «Prestatuta al daude herrialde honetako emakumeak edozein krisi mota gizonekin berdintasunean aurre egiteko? Esaten dizuet, nire komunitatean, DANA ekaitzak emakumeei askoz gehiago eragin ziela gizonei baino. Nork uste duzu gorde zuela bere autoa? Nork aprobetxatu zuen aldi baterako enplegu-eskema? Nor geratu zen etxean seme-alabekin eskolara itzuli arte? Gauzak gaizki doazenean, emakumeek berriro ere zailtasun handiagoei aurre egin behar diete». Eta «erronka guztien artean» jotzen duenarekin amaitu zuen. Bere telefono mugikorra seinalatuz, sare sozialak direla emakumeak guztiz desberdinak diren esparru berria baieztatu zuen. Gaineratu zuen «feminismo» hitzaren aurkako kanpaina bat ere egin dela. «Mendebalde digital basatiaren algoritmoek eta haien jabeek ideologia bat dute. Eta ez da berria; munduko zaharrena da, esparru pribatura, ikusezintasunera, isiltasunera eraman nahi gaituena». María Ángeles Duránek, 2018ko Soziologia Sari Nazionalaren irabazleak, gizatasunari, grinari, argitasunari eta zentzumen komunei buruzko maisu-eskola bat eman zuen. Bere istorioa "soziologo oso" batena da. Irakasleak bere ibilbide profesionala kontatu zuen, hasierako familia-erabakietatik eta zer ikasi behar zuen edo ez erabakitzeko erabaki pertsonaletatik hasi eta bere patua moldatu zuten sakrifizio eta bizitzako bira eta bihurguneetaraino. «Klase-kontzientzia berehala garatu nuen, aita hil zenean galdu bainuen. Eta horrek soziologo bihurtu ninduen, Espainiako gizartea aldi berean ikuspegi askotatik behatzen nuelako». «Bi emakumeri esker daukat titulua: batek zorrak hartu zituen, eta beste batek bere gizarte-maila sakrifikatu zuen nik familia-erantzukizunen zamarik gabe ikasi ahal izateko». Eta irakasle eta tutoreei buruzko anekdotak, bere lehen lanei buruzkoak, neurtzaile eta kodetzaile gisa egindako lehen lanaren ñabardura aberastasuna. Erantzule etsaiekin lan egiten ikasi zuen, bere irudiaz jabetzen, bere datuak zalantzan jartzen, hizkuntza ez-berbala interpretatzen, keinuak eta tonua nagusi ziren isilpeko kodeak; erantzunak bai edo ez batera murriztu behar izatearen frustrazioa kudeatzen ikasi zuen, batzuetan mezu bat transkribatzea ezinezkoa dela jakiten. María Ángelesek lan egin duen arlo anitzek Espainiako gizartearen ikuspegi anitza ematen diote: “Ekonomia fikzioa da. Izotz mendiaren punta besterik ez da: enplegua lanarekin nahasten dugu. Ordubeteko lan ordaindu bakoitza bi orduko lan ordaindu gabeak laguntzen du. Eta munduko lan ordu ordaindu gabeen gehiengo zabala emakumeek egiten dute”. Eta ez da baikorra. “Zainketa izugarri garestia da. Zamaz gainezka gaude. Zergatik ez dugu seme-alabarik izaten? Eta orain, beste guztiaren gainetik, adinekoak zaintzearen zama dugu…” «Kontraesan oso sakon batean gaude. Eta balioen barne-nahasmen hori dugun bitartean, feminismoa atzera egiteko arriskuan dago. Nik behin eta berriz esaten dut: ekin diezaiogun! Baina feminismoa zatituta dago eta haizea kontra dugu».    

Martxoaren 8ko Emakumeen Nazioarteko Eguna ospatzeko, CISek emandako Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionala irabazi duten bost emakumeek gizarte-pentsalarien ikerketa-lana bereizten duten elementu nagusiak definitu nahi izan dituzte, gaiei, arazoei, galderei eta joerak heltzeko duten modua. Bost soziologo, bost irakasle, bost ibilbide, bost ikuspegi, hari komun bat: Soziologia Ikerketarako Zentrotik emakumeen gizartean duen rola aztertu eta ospatzea.   Capitolina Díaz Martínez , 2025eko Soziologia Sari Nazionala, «Emakume soziologoek Soziologiari itzuli zioten kanonak baztertu zuena: gorputza, eguneroko bizitza eta benetako desberdintasuna . Soziologia klasikoak gizartea ulertzen zuen, eta emakume soziologoek azaltzen zuten nola bizi diren pertsonak bertan. Emakume pentsalari sozialik gabe, soziologia egiazkoa baino abstraktuagoa izan da».   Inés Alberdi Alonso , 2019ko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionala, «Soziologiako ohiko gaiez gain, emakume soziologoek Soziologia Klasikoak ahaztutako zenbait gai aztertu dituzte. Soziologo hauek eguneroko bizitzaren garrantzia azpimarratu dute eta hura aztertzeari eskaini diote beren burua. Testuinguru honetan, zaintza-lanaren garrantzia azpimarratu dute, hau baita giza bizitzaren oinarria ».   Carlota Solé i Puig , 2023ko Soziologia Sari Nazionala, "Emakume pentsalari sozialek beren generoaren kezka, sentimendu eta beharrekin lotura duten gaiak ekartzen dituzte ikerketara, baita Soziologia Garaikidearen eztabaida orokorretako gai garrantzitsuak ere, zientzia enpiriko baten metodo zientifikoaren bidez."   Constanza Tobío Soler, 2021eko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionala, «Emakumezko zientzialarien bestelakotasunak berak ikuspegi bat ekartzen die, eta horri esker galdera desberdinak egin eta erantzunak bilatzeko modu desberdinak aztertu ditzakete. Duela ia bi mende gertatu zen hori, Harriet Martineauk gizartea enpirikoki aztertzea erabaki zuenean, orduan interes gutxikotzat jotzen ziren erakundeak edo gizarte-taldeak barne, hala nola emakumeak edo pertsona beltzak. Azken hamarkadetan, emakumezko soziologoak zaintzaren eremu zabal eta ikusezin horretan aritu dira lanean, gizakien biziraupenerako ezinbestekoa den elkarrekikotasunean oinarrituta. Emakumeen presentzia gero eta handiagoa eta gero eta aitortuagoa izateak soziologia aberasten du eta errealitate sozialari buruzko ezagutza-arlo berrietarantz bideratzen du».   Eta María Ángeles Durán Herasek , 2018ko Soziologia eta Zientzia Politikoko Sari Nazionalaren irabazleak, honako hau dio: «Emakume pentsalari sozialen ekarpenik handiena aztertu ez diren hutsune zientifikoak aurkitzea da. Emakumeak pentsamenduaren ekoizpen-zentroetatik kanpo utzitako milaka urteen ondareak oztopatu egin ditu zientzia-arlo guztiak».  

Kontsumitzaileen konfiantza 83,9 puntutan dago, iazko otsaileko datua baino 2,5 puntu gehiago. Indizearen igoera hau bere bi osagaien errendimenduari zor zaio: lehenik, egungo egoeraren balorazioa 3 puntu igo da urtarrilarekin alderatuta, eta bigarrenik, itxaropenen balorazioa aurreko hilabetearekin alderatuta 3,7 puntu handiagoa izan da. Igoera hau egungo egoeraren ebaluazioan azken urtean 0,4 puntuko igoeraren ondorioz gertatu da, eta, batez ere, etorkizuneko itxaropenetan 2025eko otsailarekin alderatuta 4,5 puntuko igoeraren ondorioz. Ehunekoetan, NKIren urte arteko hazkundea % 3koa da iazko otsailetik, egungo egoeraren ebaluazioan % 0,6ko igoeraren eta azken hamabi hilabeteetan etorkizuneko itxaropenen ebaluazioan % 5,2ko hobekuntzaren ondorioz. Egoeraren Ebaluazio Indizeari dagokionez, 77,5 puntura iritsi da hilabete honetan, iazko urtarrilean lortutakoarekin alderatuta 3 puntuko igoera. Emaitza hau hiru osagaien urte arteko bilakaera positiboari zor zaio: egoera ekonomikoaren balorazioak 0,2 puntuko igoera txikia izan du, etxeen egoeraren balorazioak 0,6 puntuko igoera du eta lan merkatuak eskaintzen dituen aukerak iazko otsailean baino 0,5 puntu gehiago baloratzen dira. Itxaropenen Indizea 90,2 puntura iritsi da otsail honetan, urtarrilarekin alderatuta 3,7 puntuko igoera izanik, eta % 4,3ko aldaketa erlatiboa izanik. Emaitza hau bere osagai guztien portaera positiboari zor zaio: etorkizuneko ekonomiaren aurreikuspenen ebaluazioa 78,7 puntura iritsi da, 5 puntuko igoera izanik, etxeen etorkizuneko egoeraren ebaluazioa 1,3 puntu igo da, 106,6 puntura iritsiz, eta lan merkatuaren etorkizunari buruzko itxaropenak 4,8 puntu igo dira, otsail honetan 85,4 puntura iritsiz. CIS ICCren datuak 2026ko otsailaren 13tik 18ra bitartean egindako 3004 elkarrizketetan oinarritutako Espainiako biztanleriaren lagin adierazgarri batean oinarritzen dira.

CISek maitasunaren pertzepzio sozialari buruzko inkesta bat egin du, eta bertan espainiarrei gaiarekin lotutako gaiei, erlijioak maitasunean duen eraginari eta ligatzeko aplikazioei buruz galdetzen zaie, besteak beste. Bizitza pertsonalarekin lotutako gaien artean, osasuna da espainiarrentzat garrantzitsuena (% 99,1), ondoren familia (% 97,8), adiskidetasuna (% 94,0) eta, laugarren postuan, maitasuna (% 91,5). Oro har, maitasunaz hitz egitean, % 59k "bikote edo ezkontideen arteko maitasuna" datorkio burura, % 58,3k "familiako maitasuna, bilobekikoa, anai-arreben artekoa, anaiarteko maitasuna, ama-maitasuna..." aipatzen du eta % 24,2k "seme-alaben arteko maitasuna, hau da, seme-alabekikoa". Maitasunarekin gehien lotzen dituzten hitzei buruz galdetuta, harreman erromantiko edo bikotekide harremanetan sentimendu gisa, % 95ek "zoriontasuna" "asko/nahiko asko" pentsatzen dute, ondoren "konpromisoa" (% 94,7) eta "berdintasuna" (% 93,6). % 76,4k uste dute "gaur egungo bizitzaren erritmo azkarrak kalte egiten diola maitasunari", % 22,2k ados edo guztiz ados ez dauden bitartean. "Benetako maitasunak dena garaitzen du" baieztapenari dagokionez, % 64k guztiz ados daude, % 35,1ek guztiz ados edo guztiz ados ez dauden bitartean. «Maitasunak merkatuaren antzera funtzionatzen du, eskaintza eta eskariaren legearekin» baieztapenari dagokionez, % 80,6k ez daudela ados diote, eta % 17k, berriz, «oso edo nahiko ados». Espainiarren % 71,2k uste du bizitza asegarria izateko "oso edo nahiko garrantzitsua" dela maitasun edo sentimentalismo harreman bat izatea, eta % 27,7k ez dute uste beharrezkoa denik. Harreman erromantikoak… Inkestatutakoen ustez, harreman erromantiko edo sentimental bat izatearen alderdirik positiboena norbaitekin bizitza partekatzea da (% 38,2), ondoren familia bat sortu ahal izatea (% 17,5) eta, hirugarren postuan, "eguneroko bizitzaz gozatzea" (% 13,9). % 72,5ek uste dute garrantzitsua dela maitasun harremanetan afari eta otordu erromantikoak aldizka partekatzea, % 92k diote bikote gisa noizean behin bidaiatzea garrantzitsua dela, eta % 56,6k uste dute elkarri opariak ematea ezinbestekoa dela. Maitasuna gaur egungo gizartean % 92,7k uste dute gaur egun denek ez dutela maitasuna modu berean ulertzen, % 5,6k baietz uste duten bitartean. % 80,1ek uste dute maitasuna bi pertsonen artean egon daitekeela sexu-harremanik gabe, eta % 18,3k ezin dela. Inkestatuen % 64,3k ez dute uste maitasuna ulertzeko modua "jendearen ideologiaren araberakoa denik", nahiz eta % 33,6k baietz dioten. Baina maitasuna eta sexu-harremanak ulertzeko modu desberdinik ba ote dagoen galdetuta garai historiko bakoitzean, % 84,8k baietz erantzuten dute, eta % 13,8k ezetz. % 52,2k uste du erlijioak eragin txikia duela gure gizartean maitasuna eta sexu-harremanak ulertzeko moduan, eta % 44,2k, berriz, eragin "handia edo nabarmena" duela adierazten du. Zita-aplikazioak Espainiarren % 86,3k aitortzen dute ligatzeko aplikazioen berri izan dutela, eta % 25,2k dio profila sortu dutela batean. Profila sortu dutenen artean, % 71,7k dio "gutxienez behin zita batera joan direla" aplikazio horietako batean ezagutu duten norbaitekin. % 67k uste du faltsua dela aplikazio hauetan maitasuna aurkitzea modu tradizionalean baino errazagoa dela, baina % 65,1ek aitortzen dute “errazagoa dela sexua aurkitzea modu tradizionalean baino” eta % 73,1ek diote “jendeak gezurra gehiago esaten duela aplikazio hauetan modu tradizionalean baino”. % 70,7k gaur egun harreman erromantiko edo sentimental batean daudela diote. Gainera, 11 eta 20 urte bitarteko harremanek osatzen dute erantzuleen ehunekorik handiena (% 18,3). Espainiar harreman batean daudenen % 96,9k harreman monogamoan daudela adierazten dute ("pertsona bakarrarekin bikotean"), % 1,8k harreman irekian daudela diote eta % 0,6k poliamoria praktikatzen dutela adierazten dute. Harreman mota Harreman erromantikoak edo sentimentalak dituzten pertsonen artean, % 38,5ek ezkontza erlijiosoa dute, % 34,6k bikote-harreman bat, % 21,7k ezkontza zibila eta % 4,5ek izatezko bikotekidea dutela diote. Bikotekiderik ez dutenen artean, % 41,1ek diote "oso edo nahiko" gustatuko litzaiekeela harreman erromantiko bat izatea, eta % 57,2k, berriz, ez luketela nahi izango. Emaitza hauek eta beste batzuk urtarrilaren 22tik 30era bitartean egindako 'Maitasunaren Pertzepzio Soziala' ikerketan aurki daitezke, 5.007 elkarrizketaren lagin bat barne hartzen duena. Datu guztiak Ikerketa Soziologikoen Zentroaren webgunean aurki daitezke (www.cis.es). Galderarik izanez gero, deitu Komunikazio Sailera +34 91 580 76 25 telefono zenbakira.

Martxoaren 5ean, 12:30etan, ICCaren (Índice de Confianza del Consumidor) emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. ICCk Espainiako kontsumitzaileen berriki gertatutako bilakaeraren eta itxaropenen ebaluazioa, haien familia-ekonomiarekin, enpleguarekin eta aurrezki eta kontsumo-aukerekin lotuta hilero biltzen du. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

2026ko martxoaren 2ko Ebazpena, Soziologia Ikerketarako Zentroarena, Erakundearentzat interesgarriak diren gaietan graduondoko ikasleentzako hamar prestakuntza-beka iragartzen dituena 2026. urterako.

Martxoaren 4an, 12:30ean, 'Percepción social del amor'-ikerketaren emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

Martxoaren 3an, 12:30ean, 'Postelectoral elecciones autonómicas 2026. Comunidad autónoma de Aragón'-ikerketaren emaitzen aurrerapena komunikabide eta interesdun guztientzat eskuragarri Centro de Investigaciones Sociológicas webgunean (www.cis.es) egongo da. Edozein zalantza argitzeko, Komunikazioko telefonoak 91 580 76 25 / 664 470 083 dira.

Berdintasun Ministerioak , Genero Indarkeriaren aurkako Gobernu Ordezkaritzaren (DGVG) eta Ikerketa Soziologikoen Zentroaren (CIS) bidez, "Prostituzioaren pertzepzioa" ikerketa aurkeztu du gaur goizean. CISeko Koordinazio eta Ikerketa zuzendari nagusiak, Silvia García Ramosek, Ministerioari ekimenagatik eta Ikerketa Soziologikoen Zentroan jarritako konfiantzagatik eskerrak eman zizkion, azpimarratuz “azken finean, CISen sorrera-arrazoia eta helburua beti izan dela beste administrazio batzuekin lankidetzan aritzea Espainiako gizarteko iritzi publikoa aztertzeko, politika publikoen garapena eta ezarpena hobetzen duten kalitatezko datuak emanez. Informazio onarekin bakarrik har daitezkeelako erabaki onak”. García Ramosek nabarmendu zuen inkesta aitzindaria eta mugarri garrantzitsua dela, CISek lehen aldia baita monografia bat egiten duena, galdetegi oso bat eskainiz Espainiako herritarrek prostituzioari eta pornografiari buruz duten pertzepzio sozialari buruz , eta horrek gaia sakonago aztertzea eta hainbat ikuspuntutatik aztertzea ahalbidetu du. Ez da lehen aldia CISek gai honi buruz galdetzen duela, agerian utzi duenez: “ Duela 40 urte izan zen , 1986an, zerbitzu militarraren irudiari buruzko ikerketa batean, non 16 eta 24 urte bitarteko gazteei prostituzioaren justifikaziorik ezari edo justifikaziorik ezari buruz galdetu zitzaien , beste gai askoren artean, hala nola drogen kontsumoa, suizidioa edo zerga gutxiago ordaintzea. Praktika honen kontsumoari edo zilegitasunari buruzko beste galdera batzuk ere egin dira beste ikerketa batzuetan, hala nola 2008ko sexu-osasunaren ikerketan”. Koordinazio eta Ikerketa zuzendari nagusiak erabilitako metodologia-eremua deskribatu zuen, CATI sisteman oinarrituta, telefono bidezko elkarrizketekin eta telefono-zenbakiekin guztiz ausaz aukeratuta, CISen ikerketa guztietan egiten den bezala. 10.019 elkarrizketako lagin-tamainarekin diseinatu zen, Espainiako 16 urte edo gehiagoko bizilagunak hartuz helburu, sexuaren, adinaren, udalerriaren tamainaren eta autonomia-erkidegoaren edo bizilekuaren araberako kuotekin. «Ez ditugu gazteak kanpoan utzi», gaineratu zuen. «Ez genituen ahaztu nahi, haien iritzia ere funtsezkoa baita gai honetan, baina lagin-tamaina nahikoa handia ere nahi genuen, emaitzek inkesta egiten den unean herrialdearen egoera islatzeko, eta ordezkaritza nazionala, eskualdekoa eta hirikoa izan zezaten». Laginaren tamaina izugarriak "bi azpilagin sortzeko aukera eman digu, bat gizonena eta bestea emakumeena, dagokien pisuekin. Horri esker, galderetan sexuaren araberako erreferentzia gurutzaketa soil bat baino askoz haratago joan gaitezke, gizonen eta emakumeen iritziak modu bereizian ulertzeko, beren baldintza soziodemografiko desberdinen arabera. Beste era batera esanda, jakin ahal izango dugu, adibidez, zer pentsatzen duten gizonek beren adinaren, udalerriaren tamainaren, hezkuntzaren arabera; zer pentsatzen duten emakumeek beren gizarte-klasearen, boto-historiaren arabera, etab. Hau ikerketaren alderdi gakoa da, genero-ikuspegi garrantzitsua sartzen baitu prostituzioaren pertzepzioa bezalako gai batean, gai honi buruzko gure ezagutza nabarmen zabalduz". Eta azkenik, CISen inkestak erantzuteko adostasuna duten herritarren funtsezko eginkizuna aitortu nahi izan zuen: “ Eskerrak eman nahi dizkiegu inkesta honi erantzuteko denbora pixka bat eskaini duten herritarrei , eta CISek egunero egiten dituen inkesta guztiei erantzuten dietenei. Denbora hau eskaintzeagatik erakutsi duten eskuzabaltasunari esker, lanean jarraitu dezakegu, ikerketak sortzen jarraitu eta gure gizartearen errealitatea ikertzen jarraitu. Azken finean, haiek dira politikak garatzeko beharrezko informazioa ematen laguntzen dutenak agintari publikoei, komunitate zientifikoari bere ikerketarekin jarraitzeko aukera ematen dietenak eta gizarteari eta komunikabideei gure garaiko joera sozial nagusiak ulertzen laguntzen dietenak”. Aitortza inkestatzaileen taldeari eman zitzaien, “eguneroko lanagatik eta baita inkesta hau posible egiteko gurekin batera lan egin duten teknikari guztiei ere, eta noski, CISeko langileei, zehazki ikerketaren arduradun den teknikariari. Haien lanari eta profesionaltasunari esker, gaur egun existitzen diren iritzi publikoko institutu onenetako batekin kontatzen jarraitu dezakegu”. Ana Redondo Berdintasun ministroak bere hitzaldia hasi zuen prostituzioa “ez dela lana edo beste jarduera ekonomiko bat besterik, pobreziarekin, koakzioarekin eta ahultasunarekin lotuta baitago”. Eta Ikerketa Soziologikoen Zentroak (CIS) egindako ikerketa honi esker, herritarren mezua entzuten ari da: " Zientziari, soziologiari eta demoskopiari buruzkoa da, eta sustatzen ari garen legegintza- eta administrazio-egitura horren guztiaren onespena da ".