METODOLOXIA

METODOLOXIA

O anuario 2014 incorpora unha selección dos datos máis relevantes dos barómetros do CIS ao longo dese ano. No apartado dedicado a «Percepcións sobre a situación económica e política» recóllense as preguntas comúns dos diferentes barómetros que tratan esta temática, tanto dende un punto de vista retrospectivo coma prospectivo. No apartado denominado «Valoración do goberno e a oposición» poden revisarse as avaliacións que as persoas entrevistadas fan do goberno, a oposición, os/as ministros/as e principais líderes políticos nos barómetros políticos que se realizan nos meses de xaneiro, abril, xullo e outubro. O resto de apartados representa unha selección das preguntas de cada monográfico mensual. Para iso, buscouse un equilibro entre a relevancia de cada indicador coa cantidade de preguntas escollidas do devandito mes. Non obstante, en ocasións, a selección dalgunhas preguntas de batería requiriu a dedicación dun maior espazo.

A presentación dos datos referidos a cada pregunta intenta manter unha estrutura similar dentro de cada capítulo. Así, os bloques dedicados a «Percepcións da situación económica e política», e «Valoración do goberno e a oposición», incorporan a evolución lonxitudinal anual das devanditas opinións cun gráfico representativo das respostas, mensual ou trimestralmente. Pola súa parte, os bloques temáticos mensuais mostran as frecuencias marxinais (ou media, segundo o caso) para cada unha das preguntas seleccionadas, acompañadas tamén dun gráfico específico. Estes gráficos representan, na maioría dos casos, a porcentaxe de cada opción de resposta sobre unha escala de 10 ou de 100%, segundo o caso. Non obstante, nalgunhas preguntas concretas, como a valoración media dos líderes políticos e dos/as ministros/as, a devandita representación se axustou a uns límites superior e inferior próximos aos datos para garantir a súa visibilidade, dada a proximidade dos devanditos valores.

Procedeuse a unha denominación representativa do contido das táboas incluídas, así como do mes ou bloque temático ao que pertencen para facilitar a súa identificación. Así, por exemplo, a primeira táboa referida ao bloque de «Percepcións sobre a situación económica e política» se denomina «Tabla SIT1», a primeira táboa do bloque «Valoración do goberno e a oposición» é identificada como «Táboa POL1», e a primeira táboa do barómetro do mes de febreiro denomínase «Tabla F1»

As táboas citan literalmente a pregunta e categorías de resposta do cuestionario orixinal.

A continuación, facilítanse os cruzamentos cos indicadores sociodemográficos e políticos máis habituais ofrecidos polo CIS aos seus usuarios/as: sexo, idade, estado civil, educación, situación laboral, clase social, ideoloxía, recordo de voto, relixión e hábitat. Algunhas das variables incluídas foron recodificadas, ou transformadas, co obxectivo de facilitar a lectura e interpretación dos datos que, en termos xerais, son calculados para cada categoría da devandita variable (en porcentaxes de fila). Unicamente no caso dalgunhas preguntas as devanditas porcentaxes foron calculadas por columnas, e así aparece indicado no documento.

As variables idade e clase social manteñen as mesmas categorías que o CIS facilita para os diferentes estudos a través da súa páxina web. Non obstante, ideoloxía, hábitat, recordo de voto e educación recodificáronse de forma distinta para presentar unha táboa de resultados máis sintética. A idade incorpora os seguintes intervalos: «Ata 24 anos» «De 25 a 34», «De 35 a 44», «De 45 a 54», «de 55 a 64» e «65 anos ou máis». Na variable ideoloxía mantivéronse os valores intermedios «5» e «6» sen agrupación, e agrupáronse o resto de valores: na esquerda os valores «1-2», «3-4», e na dereita os valores «7-8» e «9-10. As categorías do tamaño de hábitat identificáronse da seguinte forma: os municipios menores de 10.000 habitantes como «Vila ou cidade pequena», de 10.001 a 100.000 habitantes como «Cidade mediana», de 100.001 a 1.000.000 de habitantes como «Cidade grande», e máis de 1.000.000 de habitantes como «Gran núcleo urbano».

Para a creación das variables educación, clase social e relixión, utilizouse unha combinación de preguntas. No caso da educación, combínanse a pregunta de se foi ou non á escola, e a pregunta que mide o nivel dos estudos de máis alto nivel que se cursou coas seguintes categorías: «Primaria ou menos», «Secundaria inicial», «FP de grao medio», «Secundaria superior», «FP de grao superior», e «Universidade». A variable relixión integra a definición en materia relixiosa coa frecuencia da práctica relixiosa, creando tres categorías: «Crente practicante», «Crente non practicante», e «Ateo/a, non crente». Polo que respecta a recordo de voto, combínanse a pregunta de se foi a votar ou non nas últimas eleccións, e a pregunta de que partido votou. Créanse as seguintes categorías: «PP», «PSOE», «IU/ICV», «UPyD», «CiU», «Outros partidos», «Non tiña idade», «En branco», «Non votou», «Non lembra» e «N.C.». A categoría «Non votou» inclúe todas aquelas opcións que reflicten abstención en calquera das dúas preguntas orixinais (foi a votar pero non puido facelo, non foi a votar porque non puido, preferiu non votar e voto nulo).

Pola súa banda, a variable clase social créase a partir das respostas das persoas entrevistadas a tres preguntas: situación laboral, ocupación e status socioeconómico, seguindo a codificación da CNO 2011 e a CNAE 2009. As cinco categorías desta variable son: «Clase alta/media-alta» (agrupa a profesionais e técnicos, directivos/as e cadros medios), «Nova clase media» (asalariados/as non manuais), «Vella clase media» (empresarios/as, autónomos/as e agricultores/as), «Obreiros/as cualificados/as» (manuais cualificados, capataces e artesáns/as), «Obreiros/as non cualificados» (obreiros/as da industria e os servizos, e xornaleiros/as do campo).

As categorías de resposta «Non sabe (N.S.)» e «Non contesta (N.C.)» das variables explicativas -de cruzamento- unicamente se presentan nas táboas naqueles casos nos que esta cifra ten sentido propio e é estatisticamente significativa. Así, «N.S.» e «N.C.» mantivéronse ao presentar a ideoloxía política; «Non lembra» e «N.C.» no recordo de voto; e «N.C.» na variable relixión, pero nos demais casos non se inclúen polo seu carácter residual. Por outro lado, especificouse, no caso de que así fóra recollido no deseño do cuestionario, se se trata dunha «Resposta espontánea» proporcionada pola persoa entrevistada ao formularlle a pregunta e, noutras ocasións, se se trataba dalgunha categoría que o entrevistador/a tiña a instrución de non ofrecer como opción de resposta predeterminada, en cuxo caso aparece ao lado da devandita categoría «NON LER».

O feito de que algunhas das categorías dos diferentes indicadores non estean moi presentes entre as respostas das persoas entrevistadas obriga, neste apartado, a chamar a atención sobre as limitacións que impón á interpretación das porcentaxes. Por iso aparece, entre paréntese, o número de persoas (n) que responde por categoría ou no seu conxunto á devandita pregunta.

A información que se proporciona respecto ás preguntas seleccionadas é, en ocasións, parcial, co fin de facilitar a lectura. Así, por exemplo, as opcións de resposta «Moito» e «Bastante», utilizadas nalgunhas preguntas de batería para capturar tanto unha frecuencia coma un grao de acordo, foron agrupadas na opción «Moito + Bastante» descartándose o resto de opcións de resposta («Pouco» e «Nada»). Polo xeral, trátase de presentar o resultado máis significativo deste tipo de preguntas, polo que en ocasións se incorpora un só dato, como é o caso do capítulo titulado Opinión pública e política fiscal, no que só aparece a categoría «Moi poucos» na pregunta relativa aos recursos destinados aos diferentes servizos públicos. Outro caso é o capítulo sobre Idiomas, no que se mostran os cruzamentos referidos a «Máis ben de acordo» en relación a unha serie de frases, ou o capítulo denominado Corresponsabilidade, no que se mostran soamente os cruzamentos coa categoría «Nunca» en relación a diversas cuestións de parella, por mostrar algúns exemplos.

Por outro lado, naquelas preguntas que incorporan a posibilidade de mencionar máis dunha resposta (por exemplo, primeiro e segundo lugar), represéntanse unicamente os datos referidos ao primeiro lugar. Ademais, no caso das escalas do 0 ao 10, cando non se trata de preguntas en batería, procedeuse á agrupación de categorías para facilitar a lectura: «0-2», «3-4», «5», «6-7» e «8-10».

Ao longo do documento aparecen preguntas denominadas de resposta múltiple que representan, de xeito agregado, varias respostas de cada unha das persoas entrevistadas a un mesmo listado de opcións ou valores. Estas preguntas teñen a característica de que o (n) representa, a diferenza do resto de preguntas, a totalidade de respostas en lugar da totalidade de persoas que responderon. O/a entrevistador/a marca todas as respostas mencionadas pola persoa entrevistada, polo que a suma das porcentaxes de columna é superior a 100.

No anexo deste anuario poden encontrarse as fichas técnicas correspondentes a cada un dos barómetros que o conforman.

arrow_back